Nhận và nhượng quyền thÆ°Æ¡ng mại – Năm Ä‘iều cần lÆ°u ý

Tại Việt Nam, hình thức nhượng quyền thÆ°Æ¡ng mại hình thành vào những năm 90 của thế ká»· trÆ°á»›c và mang tính tá»± phát rất cao.

Tại Việt Nam, hình thức nhượng quyền thÆ°Æ¡ng mại hình thành vào những năm 90 của thế ká»· trÆ°á»›c và mang tính tá»± phát rất cao.

Trung Nguyên có thể coi là nhà tiên phong tại Việt Nam áp dụng hình thức kinh doanh này bằng cách phát triển hệ thống đại lý của mình theo hình thức nhượng quyền. CÅ©ng nhÆ° các nÆ°á»›c khác, hình thức này tại Việt Nam cÅ©ng Ä‘ã phát huy tính hiệu quả của nó trong hoạt Ä‘á»™ng kinh doanh của doanh nghiệp.

Đến nay, theo Hiệp há»™i Nhượng quyền Quốc tế, Việt Nam có trên 70 hệ thống kinh doanh nhượng quyền và ngày càng phát triển.

Việt Nam trong những năm gần Ä‘ây có những Ä‘iều kiện rất thuận lợi cho hoạt Ä‘á»™ng kinh doanh. Trong bối cảnh nhÆ° vậy, hình thức nhượng quyền thÆ°Æ¡ng mại sẽ là má»™t sá»± lá»±a chọn cho cả nhà  nhượng quyền (franchisor) và nhà nhận quyền (franchisee). Tuy nhiên, trÆ°á»›c khi quyết định nhận quyền, các doanh nghiệp cần lÆ°u ý năm yếu tố sau:

 

Thứ nhất, cần nắm rõ các thông tin của nhà nhượng quyền (franchisor) nhÆ° tình  hình kinh doanh, thÆ°Æ¡ng hiệu dá»± định nhượng quyền, thị trường của thÆ°Æ¡ng hiệu này, tốc Ä‘á»™ phát triển của hệ thống, hiệu quả của hệ thống, mức Ä‘á»™ thành công của hệ thống trong những năm qua, những Æ°u Ä‘iểm nổi bật của hệ thống này so vá»›i hệ thống cùng chủng loại và những định hÆ°á»›ng phát triển hệ thống này trong tÆ°Æ¡ng lai về thị trường, về những chính sách há»— trợ đối vá»›i các nhà nhận quyền má»›i, các chính sách cho những thị trường má»›i…

Việc nắm rõ các thông tin trên giúp cho doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện về doanh nghiệp nhượng quyền, làm cÆ¡ sở cho việc ra quyết định trong tÆ°Æ¡ng lai.

Thứ hai, doanh nghiệp cần dành thời gian nghiên cứu thị trường mục tiêu của mình để trả lời hàng loạt các câu hỏi: Hình thức kinh doanh này có phù hợp vá»›i khả năng của mình hay không? ThÆ°Æ¡ng hiệu, sản phẩm này có được khách hàng chấp nhận hay không? Hiệu quả đầu tÆ° của hình thức này sẽ nhÆ° thế nào? Luật pháp qui định cho trường hợp này nhÆ° thế nào?

Theo báo cáo của Lãnh sá»± quán Hoa Kỳ năm 2004, tại Mỹ có hÆ¡n 90% doanh nghiệp kinh doanh theo hình thức này tồn tại sau 10 năm, trong khi Ä‘ó có hÆ¡n 82% doanh nghiệp kinh doanh Ä‘á»™c lập bị Ä‘óng cá»­a cÅ©ng trong thời gian nhÆ° vậy. Rõ ràng, hình thức này Ä‘ã phát huy nhiều tính Æ°u việt so vá»›i các hình thức kinh doanh khác.
 
Vì rõ ràng, không phải thÆ°Æ¡ng hiệu nào, sản phẩm nào, hệ thống nào thành công ở má»™t nÆ°á»›c, má»™t khu vá»±c thì sẽ thành công ở má»™t nÆ°á»›c khác hay má»™t khu vá»±c khác.

Thứ ba, cần nghiên cứu kỹ hồ sÆ¡ nhượng quyền do nhà nhượng quyền thiết lập, trong Ä‘ó quy định rất rõ các Ä‘iều khoản: quy định về địa Ä‘iểm, quy định về vị trí và không gian địa lý, quy định về đầu tÆ°, các quy định về khai trÆ°Æ¡ng, vận hành, sản phẩm, các yêu cầu về huấn luyện, quy định về cấp phép, kiểm tra, vận hành, bảo trì, sá»­a chữa, quy định về bảo hiểm tài sản, nhân viên…

Ngoài ra, trong hồ sÆ¡ nhượng quyền này còn định ra các  yêu cầu đối vá»›i nhà nhận quyền trong tÆ°Æ¡ng lai về tài chính, đạo đức, kinh  nghiệm kinh doanh, những cam kết khác.

Thứ tÆ°, cần nghiên cứu kỹ các Ä‘iều khoản trong Hợp đồng nhượng quyền. Hợp đồng này thường do nhà nhượng quyền thiết lập, trong Ä‘ó chi tiết hoá các Ä‘iều được ghi trong Hồ sÆ¡ nhượng quyền. Má»™t lần nữa, doanh nghiệp cần Ä‘ánh giá lại toàn bá»™ các Ä‘iều khoản, xem xét các Ä‘iều kiện của mình. Từ Ä‘ó, doanh nghiệp Ä‘Æ°a ra các câu hỏi cho nhà nhượng quyền, lắng nghe sá»± trả lời.

Việc đồng ý ký hợp đồng nhượng quyền hay từ chối đều thể hiện sá»± hiểu biết sâu sắc của mình đối vá»›i nhà nhượng quyền. Hợp đồng nhượng quyền cần thá»±c hiện theo Ä‘úng trình tá»± và thủ tục của luật pháp Việt Nam.

Thứ năm, doanh nghiệp cần hiểu rõ các cam kết của nhà nhượng quyền cÅ©ng nhÆ° những cam kết của mình đối vá»›i nhà nhượng quyền và thể hiện chúng trong các Ä‘iều khoản của hợp đồng nhượng quyền. Hình thức này chỉ thá»±c sá»± phát huy tính hiệu quả vượt trá»™i của nó khi có hệ thống cùng vận hành theo má»™t quy định, qui trình thống nhất.

Nếu má»™t trong hai bên vi phạm các cam kết này thì hậu quả sẽ rất khó lường. Nhà nhượng quyền có thể sụp đổ cả hệ thống thậm chí phá sản, nhà nhận quyền có thể sẽ không còn cÆ¡ há»™i tiếp tục kinh doanh vì sá»± thua lá»— và nhất là niềm tin của các nhà nhượng quyền khác đối vá»›i mình.

Do vậy, việc giữ uy tín cho hệ thống và sá»± thống nhất của hệ thống không những tạo ra sá»± phát triển cho bản thân nhà nhượng quyền, mà còn cho từng nhà nhận quyền, góp phần tạo ra hệ thống sức mạnh chung trong việc duy trì lòng trung thành của khách hàng, đối trọng cho các đối tác và Ä‘ây cÅ©ng là trở ngại thá»±c sá»± cho các đối thủ cạnh tranh.