Chí làm giàu của dân ta

Nền văn hóa của Việt Nam chịu ảnh hưởng rất lá»›n của tÆ° tưởng Khổng giáo. Thời phong kiến, xã há»™i ta có quan niệm: “Nhất sÄ© nhì nông”. Đẳng cấp cao nhất trong xã há»™i là Nho sÄ©. Còn thÆ°Æ¡ng nhân bị xếp vào hạng tầm thường, đứng cuối cùng trong 4 đẳng cấp: “sÄ© – nông – công – thÆ°Æ¡ng” của xã há»™i. Nghề buôn không được coi trọng.

Suốt thời kỳ phong kiến, tầng lá»›p thÆ°Æ¡ng nhân của chúng ta hầu nhÆ° rất yếu á»›t. Không phải họ không muốn làm giàu mà vì những chính sách rất khắt khe của nhà nÆ°á»›c phong kiến kìm hãm nền thÆ°Æ¡ng nghiệp phát triển. Song song vá»›i quan niệm “nhất sÄ© nhì nông” là “phi thÆ°Æ¡ng bất phú”.

Song vì sá»± kìm hãm từ các chính sách của chính quyền phong kiến mà việc thá»±c hiện theo “phi thÆ°Æ¡ng bất phú” rất khó khăn. Khó nhÆ°ng không phải là không thể. Chính sá»­ Ä‘ã ghi lại khá nhiều về chuyện làm giàu của dân ta thời Ä‘ó. Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn Ä‘ã miêu tả rất kỹ cảnh dân chúng đậu thuyền buồm, thuyền mành san sát ở cá»­a sông, rạch để trao đổi lúa gạo. Cảnh thuyền buồm lá»›n của thÆ°Æ¡ng nhân người Việt theo gió mùa đến buôn bán ở Quảng Châu, HÆ°Æ¡ng Cảng, Xiêm La,…Rồi cảnh buôn bán tấp nập vá»›i thÆ°Æ¡ng nhân nÆ°á»›c ngoài ở các cảng sông cảng biển nhÆ° Phố Hiến, Há»™i An. Đặc biệt, sá»± sầm uất của 36 phố phường tại kinh thành Thăng Long.

Thời Pháp thuá»™c, rất nhiều phong trào duy tân, canh tân do các sÄ© phu yêu nÆ°á»›c khởi xÆ°á»›ng nhằm củng cố sức mạnh quốc gia, chống giặc. Đó là Phan Chu Trinh, LÆ°Æ¡ng Văn Can,… vá»›i phong trào cổ súy dân ta bôn bán, làm kinh doanh. Trong hoàn cảnh khó khăn của xứ thuá»™c địa, sá»± chèn ép của tÆ° bản Pháp và tÆ° sản mại bản Hoa Kiều, thÆ°Æ¡ng nhân Việt rất khó vÆ°Æ¡n lên được. NhÆ°ng chí làm giàu của dân ta vẫn cháy âm ỉ. Lịch sá»­ thÆ°Æ¡ng nghiệp nÆ°á»›c ta tá»± hào ghi lại những thÆ°Æ¡ng nhân nổi tiếng của thời kỳ này nhÆ° TrÆ°Æ¡ng Văn Bền nổi tiếng giàu có bởi hãng sản xuất xà phòng, Bạch Thái Bưởi vá»›i biệt danh “ông vua tàu thủy”. Chỉ chiếm má»™t tá»· lệ rất nhỏ nhÆ°ng Ä‘iều Ä‘ó cÅ©ng đủ thể hiện được chí làm giàu của dân ta thời Ä‘ó.

Ngày nay, đất nÆ°á»›c Ä‘á»™c lập, sá»± há»™i nhập vá»›i nền kinh tế thế giá»›i ngày càng sâu và rá»™ng. Ước muốn làm giàu không bị Ä‘è nén nhÆ° trÆ°á»›c.

Thế hệ 5X, 6X, Ä‘ã từng sống và biết nhiều về thời kỳ chiến tranh ở thế ká»· 20. Ra khỏi thời kỳ khó khăn Ä‘ó, có rất nhiều người bắt kịp vá»›i thời cuá»™c, trở thành thÆ°Æ¡ng nhân thành đạt. Là chiến sÄ© anh dÅ©ng trong chiến tranh, giờ Ä‘ây họ cÅ©ng trở thành thÆ°Æ¡ng nhân tài ba trên thÆ°Æ¡ng trường. Báo chí, truyền thanh, truyền hình hàng ngày nói về những gÆ°Æ¡ng thÆ°Æ¡ng binh làm kinh tế giỏi, các cá»±u chiến binh giữ vững doanh nghiệp trÆ°á»›c sá»± chao đảo của nền kinh tế thị trường,…Đây là thế hệ có rất nhiều kinh nghiệm,vốn sống và hiện Ä‘ang nắm những vai trò quan trọng trên thÆ°Æ¡ng trường và xã há»™i.

Còn thế hệ 7X, 8X, năng Ä‘á»™ng, giàu ý tưởng và nắm bắt rất nhanh các trào lÆ°u má»›i. Mặc dù Ä‘iều kiện kinh tế của chúng ta chÆ°a sánh được vá»›i nhiều nÆ°á»›c phát triển trên thế giá»›i và khu vá»±c. Song mÆ¡ Æ°á»›c và khát vọng thể hiện tài năng và làm giàu thì không kém bất kỳ ai. Trên xứ người, nhiều bạn trẻ Việt nam “không ngần ngại” thể hiện tài năng kinh doanh và thá»±c tế họ Ä‘ã thành đạt nhÆ° trường hợp của Bill Nguyá»…n – má»™t thÆ°Æ¡ng nhân gốc Việt Ä‘ã trở thành triệu phú ở “Thung lÅ©ng Silicon”. Ở trong nÆ°á»›c các bạn trẻ cÅ©ng thi nhau kinh doanh. Tuy chÆ°a đủ dày dạn kinh nghiệm nhÆ° thế hệ Ä‘i trÆ°á»›c, nhÆ°ng họ có cái “liều” của tuổi trẻ. Họ dám thá»­ sức và không ngại thất bại.

Báo chí cÅ©ng “nhảy vào” cổ súy cho sá»± làm giàu của giá»›i trẻ. Hàng ngày không ngá»›t những trang, bài nói về hoạt Ä‘á»™ng kinh doanh của thế hệ 7X, 8X. Báo chí gọi họ là những “doanh nhân trẻ”, “doanh nhân đất Việt”, “doanh nhân thế hệ 8X”,…CÅ©ng có khi không nhất thiết phải có cụm từ “doanh nhân” kèm theo nhÆ° “Thế hệ MFO” theo cách gọi của Diá»…n Ä‘àn giải pháp thị trường Làm giàu không khó.

Gọi thế nào, không quan trọng. Điều Ä‘áng nói, các cách gọi khác nhau thể hiện má»™t “sá»± kiện” rất lá»›n Ä‘ang diá»…n ra trong xã há»™i. Đó là chuyện thế hệ trẻ làm giàu.

ThÆ°Æ¡ng nghiệp, xÆ°a và nay là má»™t bức tranh có hai mảng sáng tối. XÆ°a, thÆ°Æ¡ng nghiệp bị chèn ép, nay làm giàu bằng nghề kinh doanh chân chính được khuyến khích. Chí làm giàu của dân ta nhÆ° má»™t nùi rÆ¡m cháy âm ỉ, thời nay nếu được thổi vào ngọn gió má»›i chắc sẽ bùng cháy.