Äã bao nhiêu lần sau khi tắt TV, trong đầu bạn vẫn rá»™n rã những giai Ä‘iệu vui tươi cá»§a má»™t tiết mục quảng cáo nào Ä‘ó? Äây chính là má»™t quảng cáo hiệu quả, bởi giai Ä‘iệu cá»§a nó lôi cuốn đến mức sau vài giá» xuất hiện, nó vẫn phảng phất Ä‘âu Ä‘ó trong suy nghÄ© cá»§a bạn. Bạn hãy để ý mà xem, Ä‘iá»u này có được ở tất cả những khẩu hiệu quảng cáo thành công nhất.
Theo Äại từ Ä‘iển bách khoa trá»±c tuyến cá»§a Anh thì quảng cáo là “những kỹ thuáºt và cách thức được sá» dụng để quảng bá sản phẩm, dịch vụ, ý kiến …tá»›i công chúng, nhằm mục Ä‘ích thuyết phục má»i ngưá»i Ä‘áp lại theo má»™t cách nhất định đối vá»›i những gì Ä‘ã được giá»›i thiệu”.
Còn khẩu hiệu trong quảng cáo là má»™t nhóm từ ngữ xuất hiện bên cạnh và hoà hợp vá»›i biểu tượng cá»§a công ty, có vai trò nhấn mạnh ấn tượng vá» thương hiệu trong tâm trí khách hàng. Có thể kể má»™t số ví dụ vá» các khẩu hiệu nổi tiếng như:
· American Express vá»›i "Don’t leave home without it" (Äừng ra khá»i nhà mà không mang theo nó)
· Apple vá»›i "Think different" (Hãy suy nghÄ© khác biệt)
Tuy nhiên, các khẩu hiệu quảng cáo Ä‘ôi khi không phát huy hết hiệu quả do chúng quá chung chung, chẳng hạn như các khẩu hiệu kiểu như Ready-to-wear (sẵn sàng để mặc) Ä‘ã được không ít công ty sá» dụng và quảng bá.
Khẩu hiệu quảng cáo trên khắp thế giá»›i
Tuỳ theo theo từng quốc gia, từng khu vá»±c, thuáºt ngữ “khẩu hiệu” (slogan) được gá»i theo các cách khác nhau. Tại Mỹ, “khẩu hiệu” (slogan) còn được gá»i là tags, tag lines, hay taglines. Tại Anh, “khẩu hiệu” được gá»i là end lines, endlines, hay straplines. Ngưá»i Äức ưa thích từ “claims” (thỉnh cầu) hÆ¡n, trong khi ngưá»i Pháp sá» dụng từ “signatures” (ký hiệu). Tại Hà Lan, “khẩu hiệu” (slogan) được gá»i là pay-offs hay payoffs. Không chỉ có váºy, có nÆ¡i “khẩu hiệu” (slogan) được biết đến vá»›i cái tên rip-offs hay ripoffs. Và tại hãng ADSlogans Unlimited, “khẩu hiệu” (slogan) được gá»i là slogos (khẩu hiệu bên cạnh logo).
Các khẩu hiệu kinh doanh thưá»ng được xem như nhãn hiệu hàng hoá (™ tại phần lá»›n các quốc gia). Cách sá» dụng biểu tượng ™ đơn thuần là má»™t sá»± xác nháºn cá»§a nhà quảng cáo rằng há» Ä‘ang xem xét dòng chữ này như má»™t nhãn hiệu riêng. Nó không đảm bảo bất cứ quyá»n lợi hợp pháp nào. Äể được bảo vệ vá» mặt pháp lý, khẩu hiệu kinh doanh phải được đăng ký vá»›i cÆ¡ quan nhà nước có thẩm quyá»n. Việc này sẽ tạo ra cho công ty quyá»n được sá» dụng nhãn hiệu Ä‘ã đăng ký (®), và sau Ä‘ó có được sá»± bảo vệ hoàn toàn vá» mặt pháp luáºt trong các vụ kiện tụng. Nhìn chung, luáºt nhãn hiệu tại các quốc gia là tương tá»± nhau (bạn có thể kiểm tra chi tiết tại Hiệp há»™i nhãn hiệu quốc tế International Trademark Association)
Thương hiệu có thể là má»™t nhãn hiệu Ä‘ã đăng ký, chẳng hạn như Kodak, Xerox, McDonald’s, 7Up, hay Coke, nhưng những dòng chữ kiểu như “Your best bet yet!” (Sá»± đặt cược tốt nhất cá»§a bạn) có thể không được bảo vệ độc quyá»n. Äể tránh những rắc rối phát sinh, và khi còn thắc mắc, bạn hãy liên hệ vá»›i các luáºt sư vá» sở hữu trí tuệ.
Thế nào là má»™t khẩu hiệu hoàn hảo?
Má»™t khẩu hiệu hoàn hảo nên Ä‘áp ứng được má»™t vài yếu tố nhất định. Thứ nhất, nó phải dá»… nhá»›, nghÄ©a là khẩu hiệu có thể được gợi lên trong tâm trí má»i ngưá»i bất cứ lúc nào. Äiá»u này phần lá»›n dá»±a vào việc bản sắc thương hiệu và khẩu hiệu được sá» dụng bao nhiêu lần trong năm. Tuy nhiên, nếu khẩu hiệu kinh doanh là hoàn toàn má»›i, Ä‘iá»u gì sẽ khiến nó được khắc sâu trong tâm trí má»i ngưá»i? Äó chính là nó cần được nhắc Ä‘i nhắc lại trong các chương trình quảng cáo. Khẩu hiệu càng tạo ra tiếng vang bao nhiêu, thì nó càng dá»… nhá»› bấy nhiêu.
Má»™t khẩu hiệu tốt cần thể hiện rõ những ích lợi chá»§ yếu. “Engineered like no other car in the world” (Äá»™ng cÆ¡ không có ở bất cứ xe hÆ¡i nào khác trên thế giá»›i) là khẩu hiệu thành công cá»§a hãng Mercedes-Benz. “Britain’s second-largest international scheduled airline” (Hãng hàng không quốc tế lá»›n thứ hai tại Anh) cÅ©ng là má»™t khẩu hiệu tốt cá»§a hãng Air Europe.
Có má»™t lá»i khuyên khá nổi tiếng trong giá»›i tiếp thị là: “Sell the sizzle, not the steak” (Hãy bán âm thanh xèo xèo hấp dẫn, chứ không phải miếng thịt rán), ngụ ý rằng bạn Ä‘ang bán những ích lợi, chứ không phải những đặc tính. Bạn không được bá» qua những cÆ¡ há»™i khắc sâu các ích lợi chá»§ yếu cá»§a sản phẩm/dịch vụ trong nháºn thức cá»§a khách hàng.
Thêm vào Ä‘ó, má»™t khẩu hiệu tốt nên làm cho thương hiệu cá»§a công ty trở nên khác biệt. “Heineken khÆ¡i mở lại phần mà các nhãn hiệu khác không thể vá»›i tá»›i” là má»™t khẩu hiệu thông minh. Äây là má»™t khẩu hiệu Ä‘ã ra Ä‘á»i từ rất sá»›m. Khi có yêu cầu cần làm má»›i lại, nó Ä‘ã được mở rá»™ng và thể hiện những tình huống khác nhau, chẳng hạn như con đưá»ng thênh thang Ä‘i qua sa mạc vào giá» cao Ä‘iểm vá»›i khẩu hiệu “Chỉ duy nhất Heineken có thể làm được Ä‘iá»u này” và sau này là những tình huống tưởng chừng như không thể nhưng rất lôi cuốn, chẳng hạn như má»™t nhóm các kỹ sư môi trưá»ng thì thầm vá»›i nhau: “How refreshing! How Heineken!” (Mát lạnh tuyệt vá»i! Heineken tuyệt vá»i!).
Tạo nên sá»± khác biệt là khẩu hiệu cần phải phác hoạ thành công má»™t số đặc tính nổi báºt nào Ä‘ó cá»§a thương hiệu so vá»›i các đối thá»§ cạnh tranh, chẳng hạn như những khẩu hiệu sau:
· British Rail: “We’re getting there” (Chúng tôi Ä‘ang tá»›i Ä‘ó)
· Metropolitan Home: "Mode for your abode" (Giải pháp cho sá»± an cư cá»§a bạn)
Má»™t khẩu hiệu thành công cÅ©ng nên gợi nhá»› đến tên thương hiệu. Nếu tên thương hiệu không có mặt trong khẩu hiệu, nó nên được đỠcáºp hay liên tưởng tá»›i. Nike đ㠓mạo hiểm” dành cả má»™t chương trình quảng cáo chỉ miêu tả duy nhất có hình ảnh biểu tượng. Từ Nike không được nói ra và cÅ©ng không xuất hiện. Cách thức ký hiệu há»c này sẽ có tác dụng rất lá»›n, bởi vì nó buá»™c ngưá»i xem phải nói ra tên nhãn hiệu.
Má»™t trong những cách thức hiệu quả nhất để đưa tên nhãn hiệu vào trong khẩu hiệu là làm cho khẩu hiệu hài hoà vá»›i tên thương hiệu. Ví dụ:
· "See the America in your Chevrolet" (Ngắm nhìn nước Mỹ vá»›i chiếc xe Chevrolet cá»§a bạn)
· "You’ll wonder where the yellow went when you brush your teeth with Pepsodent". (Bạn sẽ băn khoăn há»i xem màu ố vàng biến Ä‘i Ä‘âu khi bạn Ä‘ánh răng bằng kem Pepsodent).
Sẽ rất hiệu quả khi trong khẩu hiệu có sá»± gieo vần, cách dùng từ khéo léo, đồng thá»i đỠcáºp đến tên thương hiệu. Ví dụ “A Mars a day helps you work, rest, and play” (Má»™t chiếc kẹo Mars má»—i ngày giúp bạn làm việc, giải trí và vui chÆ¡i). Chắc bạn cÅ©ng hiểu rằng, lợi thế kinh doanh cá»§a bạn sẽ mất Ä‘i nếu tên thương hiệu và khẩu hiệu không hài hoà, ăn khá»›p vá»›i nhau.
Má»™t khẩu hiệu hoàn hảo nên truyá»n tải những ấn tượng đẹp vá» thương hiệu: Tất cả các khẩu hiệu được đỠcáºp ở trên Ä‘á»u làm tốt nhiệm vụ này. “Once driven, forever smitten” (Má»™t khi từng lái, mãi mãi không quên) là má»™t ví dụ, hay “Coke is it!” (Coke là thế Ä‘ó).
Tương phản vá»›i Ä‘iá»u này là những khẩu hiệu kiểu thuốc lá ‘s Newport: "After all, if smoking isn’t a pleasure, why bother?" (Cuối cùng, nếu hút thuốc không là má»™t cảm thoải mái, thì có gì phải băn khoăn?). Những quảng cáo tiêu cá»±c kiểu Ä‘ó khó có thể phát huy hiệu quả. Dưới Ä‘ây là má»™t số khẩu hiệu không truyá»n tải được những ná»™i dung tốt:
· Bacardi Spice (Rum): "Distilled in hell" (Nhá» giá»t trong chốn tối tăm)
· Hungry Joes: "Bad news for baked potatoes" (Tin tức tệ hại cho khoai tây nướng)
· Lea & Perrins: "Steak sauce only a cow could hate" (Nước sốt bò chỉ bò má»›i ghét được)
Quan trá»ng hÆ¡n cả, má»™t khẩu hiệu tốt sẽ không để đối thá»§ cạnh tranh có thể sá» dụng dá»… dàng. Khẩu hiệu cá»§a bạn không nên để bất kỳ ai có thể thay tên nhãn hiệu cá»§a há» vào và sá» dụng luôn. Ví dụ, khẩu hiệu “My goodness, my Murphy’s!” (lấy cắp từ khẩu hiệu Guinness) sẽ không thể được sá» dụng, nhưng khẩu hiệu “A company called TRW” (Công ty được gá»i là TRW) có thể trở thành “A company called …” (Công ty được gá»i là … bất cứ thứ gì).
Rất nhiá»u khẩu hiệu hoàn toàn không có sá»± khác biệt nào so vá»›i các đối thá»§ cạnh tranh, chẳng hạn như “Simply the Best” (ÄÆ¡n giản là tốt nhất). Bạn có thể đưa vào Ä‘ó bất cứ tên thương hiệu nào và khẩu hiệu sẽ trở nên có nghÄ©a. Äiá»u này Ä‘ã được chứng minh khi rất nhiá»u công ty sá» dụng chung má»™t kiểu khẩu hiệu:
· Aspen: "Simply the best"
· Bishop’s Nissan: "Simply the best"
· Kuoni: "Simply, the best"
Các khẩu hiệu nhạt nhẽo, vô bổ, nghèo nàn ý nghÄ©a cÅ©ng không nên được sá» dụng, chẳng hạn như “For those who value excellence” (Cho những ngưá»i Ä‘ánh giá cao sá»± vượt trá»™i) cá»§a Henredon Furniture, "We make it better" (Chúng tôi làm cho nó tốt đẹp hÆ¡n) cá»§a Singer, hay "We make it happen" (Chúng ta tạo ra nó) cá»§a Unisys.
Má»™t khẩu hiệu tốt còn phải mang tính chiến lược. Nhiá»u công ty Ä‘ã truyá»n tải má»™t cách hiệu quả chiến lược kinh doanh cá»§a há» qua các khẩu hiệu, chẳng hạn như “Innovation” (Äổi má»›i) cá»§a 3M, “Better things for better living, through chemistry” (Những Ä‘iá»u tốt hÆ¡n cho cuá»™c sống đẹp hÆ¡n, nhá» hoá há»c) cá»§a DuPont, hay “Disease has no greater enemy” (Bệnh táºt không có kẻ thù nào lá»›n hÆ¡n) cá»§a Glaxo/Wellcome.
Má»™t khẩu hiệu được coi là hoàn hảo cÅ©ng cần cố gắng làm sao để hợp thá»i. Có hai xu hướng phổ biến trong các khẩu hiệu hiện nay. Thứ nhất là khẩu hiệu trong má»™t chữ, chẳng hạn như “Driven” cá»§a Hankook Tires (cÅ©ng được hãng Nissan sá» dụng tại Mỹ), “Think” cá»§a IBM (gần Ä‘ây bị Apple Ä‘ánh cắp và biến thành “Think Different”. Nhưng tháºt khó để truyá»n tải má»™t thông Ä‘iệp phức tạp vá»›i duy nhất má»™t từ, vì váºy Ä‘ã xuất hiện xu hướng thứ hai…
… Tất cả trong ba từ ngắn gá»n:
· ADSlogans Unlimited: “Check. Create. Inspire” (Kiểm tra. Sáng tạo. Lôi cuốn)
· Air vá»›i "New. Fast. Efficient." (Má»›i. Nhanh. Hiệu quả)
· Chevrolet vá»›i "Eye it. Try it. Buy it." (Nhìn. Thá». Mua)
· Monsanto vá»›i "Food. Health. Hope." (Thức ăn. Sức khoẻ. Hy vá»ng)