Äịnh vị thương hiệu là việc xác định được vị trí cá»§a thương hiệu trên thị trưá»ng. Mục Ä‘ích cá»§a việc định vị thương hiệu là phân tích thị trưá»ng để xác định vị trí phù hợp cho thương hiệu. Chẳng hạn đối vá»›i các thương hiệu Ä‘iện tá» gia dụng sẽ khác vá»›i các mặt hàng vá» quần áo. Ngay cả má»™t lÄ©nh vá»±c quần áo nói riêng cÅ©ng thể hiện môt thị trưá»ng to lá»›n khi có thể phân chia ra các loại thị trưá»ng như nam nữ, trẻ con hay ngưá»i đứng tuổi ….Trong các thảo luáºn vỠđịnh vị thươg hiệu thì ngưá»i ta thưá»ng Ä‘ánh giá rất khác nhau vá» sá»± khác biệt hay Ä‘iểm khác biệt (Point of Difference). Kể cả việc đưa ra chiến lược trong việc đưa ra các sản phẩm má»›i trên thị trưá»ng.
Trong quá trình định vị thương hiệu thì Ä‘iểm khác biệt cá»§a hàng hoá là vô cùng quan trá»ng. Nó có quan hệ ràng buá»™c tá»›i rất nhiá»u yếu tố.
Sai lầm cÆ¡ bản là để ý quá nhiá»u đến tính khác biệt cá»§a sản phẩm hàng hoá hay dịch vụ mà không quan tâm đến các vấn đỠquan trá»ng khác. Tuy nhiên ta không thể phá»§ nháºn được sá»± khác biệt hay đặc Ä‘iểm riêng cá»§a hàng hoá sẽ có tác động nhất định, đặc biệt đối vá»›i các hàg hoá ra Ä‘á»i muá»™n, chịu nhiá»u áp lá»±c.
Khách hàng và ngưá»i tiêu dùng luôn muốn cảm nháºn sá»± khác biệt như là má»™t sá»± cải tiến vá» chất lượng. Há» hào hứng vá»›i series vá» Sản phẩm cá»§a Ommo, vá»›i sá»± khác biệt so vá»›i các sản phẩm khác và sá»± đổi má»›i liên tục (có thể chỉ là hình thức mẫu mã hay slogan).
Như váºy sá»± khác biệt trong sản phẩm chưa phải là Ä‘iá»u kiện đủ nhưng cÅ©ng Ä‘óng vai trò quan trá»ng.
Sá»± khác biệt là lợi thế để thu hút sá»± chú ý cá»§a ngưá»i tiêu dùng và Ä‘ó cÅ©ng là yếu tố để thuyết phục há» chuyển đổi từ sản phẩm Ä‘ang dùng sang sản phẩm má»›i. Bí quyết thành công cá»§a má»™t sản phẩm má»›i là tìm ra những ý tưởng chứa đựng sá»± khác biệt rõ ràng, có sức thuyết phục. Những miếng nhá» có hình thù những tép cam trong chai nước cam là má»™t ví dụ Ä‘iển hình vá» Ä‘iểm khác biệt, trước Ä‘ây chưa há» có trên thị trưá»ng.
Sá»± khác biệt được Ä‘ánh giá khi ngưá»i tiêu dùng cảm thấy khác biệt trong Ä‘ánh giá khi sá» dụng sản phẩm. Vì thế nó cần được “truyá»n “đến ngưá»i tiêu dùng để nháºn biết và cảm nháºn.
Ngay cả những sá»± khác biệt dá»… nhìn thấy như màu sắc cá»§a má»™t loai bia má»›i, hoặc dá»… cảm nháºn bằng các giác quan như mùi, vị, màu sắc, hình dáng… cÅ©ng phải được nhấn mạnh, làm cho dá»… thấy, dá»… biết và được nhắc Ä‘i, nhắc lại nhiá»u lần thì má»›i “thấm” vào trong tâm trí ngưá»i tiêu dùng. Äối vá»›i những sá»± khác biệt khó hoặc không thể cảm nháºn được bằng các giác quan thông thưá»ng (ví dụ như dược tính, độ dinh dưỡng, lợi ích đặc biệt nào Ä‘ó…) lại càng phải được thông tin má»™t cách công phu và tỉ mỉ hÆ¡n.
Như váºy sá»± khác biệt chỉ được Ä‘ánh giá là hiệu quả khi được truyá»n thông hợp lý và hiệu quả. Tránh việc không đưa ra các chỉ dẫn kịp thá»i.
Má»™t loại thức ăn bổ dưỡng nhằm tăng sức đỠkháng và liên tục “truyá»n thông” cho đến khi gưá»i tiêu dùng cảm thấy tò mò và đưa ra các quyết định xài thá».
Thuáºt ngữ marketing hay dùng “RTB – Reason To Believe” để chỉ lý do nào khiến ngưá»i tiêu dùng có thể tin được là sản phẩm có sá»± khác biệt rõ ràng (chứ không phải là “bình má»›i, rượu cÅ©”). Tuy nhiên sản phẩm Ä‘ó có tồn tại được hay không thì do chính sản phẩm Ä‘ó quyết định mà ở Ä‘ây là chất lượng sản phẩm.
Má»™t Ä‘iá»u nữa xin được chia sẻ là hiện có nhiá»u ngưá»i Ä‘ang “đổ xô” Ä‘i tìm sá»± khác biệt và nhấn mạnh vá» nó như là má»™t cứu cánh để tránh thất bại. Tuy nhiên, marketing cÅ©ng có những logic căn bản cá»§a nó. Sá»± khác biệt là Ä‘iá»u thú vị, nhưng cÅ©ng có lúc nó lại là Ä‘iá»u kỳ cục, không giống ai. Nếu quá chú trá»ng vào Ä‘iá»u khác biệt mà quên Ä‘i Ä‘iểm tương đồng (Points Of Parity – POP), má»™t sản phẩm má»›i có thể chỉ dừng lại ở việc thá» trí tò mò cá»§a má»™t số ít ngưá»i tiêu dùng mà thôi. Còn Ä‘a số ngưá»i tiêu dùng khác sẽ nhìn sản phẩm má»›i này vá»›i sá»± hồ nghi: “Nó là cái gì váºy, sao không giống ai hết váºy?”.
Vì sao cần có Ä‘iểm tương đồng?
Chai nước cam có sá»± khác biệt là những tép cam bên trong, nhưng nó vẫn là má»™t loại nước giải khát chứ không phải là má»™t chai thuốc bổ. Nếu những tép cam này được tuyên truyá»n như là má»™t loại thuốc bổ thì liệu có mấy ai mua để dùng thá»? Như váºy, Ä‘iểm tương đồng ở Ä‘ây là tác dụng giải khát, thá»a mãn cÆ¡n khát, giống như những loại thức uống tương tá»±.
Sá»± kết hợp giữa Ä‘iểm tương đồng và Ä‘iểm khác biệt sẽ làm nổi báºt ưu thế cá»§a sản phẩm má»›i, thương hiệu má»›i. Trong lịch sá» marketing, nhiá»u công ty Ä‘ã tung ra các sản phẩm má»›i không chỉ vá»›i Ä‘iểm khác biệt mà còn có các Ä‘iểm tương đồng được tính toán rất kỹ. Các Ä‘iểm tương đồng này có vai trò cân bằng, triệt tiêu hoặc phá»§ nháºn Ä‘iểm khác biệt cá»§a sản phẩm cạnh tranh.
Trong những năm 80 cá»§a thế ká»· trước, thị trưá»ng Mỹ có hai dòng ô tô vá»›i hai lợi thế khác biệt rõ rệt – má»™t loại thiên vỠđặc tính sang trá»ng, má»™t loại thiên vá» hiệu năng sá» dụng. Xe sang trá»ng thì hiệu năng sá» dụng không cao; ngược lại, xe có hiệu năng cao thì lại không sang trá»ng. Nắm được Ä‘iá»u này, hãng ô tô BMW cá»§a Äức Ä‘ã đưa vào thị trưá»ng Mỹ má»™t dòng xe có cả hai yếu tố này, vừa sang trá»ng, vừa có hiệu năng sá» dụng rất cao. Äối vá»›i dòng xe sang trá»ng tại Mỹ, thì hiệu năng sá» dụng cá»§a chiếc BMW má»›i vào là Ä‘iểm khác biệt, còn sá»± sang trá»ng cá»§a nó lại là Ä‘iểm tương đồng. Äối vá»›i dòng xe hiệu năng, thì sá»± sang trá»ng cá»§a chiếc BMW là Ä‘iểm khác biệt, trong khi hiệu năng sá» dụng cá»§a nó lại là Ä‘iểm tương đồng.
Khi hãng bia Miller tung ra loại bia Miller Lite có Ä‘iểm tương đồng vá»›i các loại bia khác là “it tastes great” (hương vị tuyệt vá»i), nhưng nó có Ä‘iểm khác biệt là “one-third less calories” (năng lượng ít hÆ¡n má»™t phần ba).
Các giám đốc tiếp thị khôn ngoan sẽ sá» dụng các Ä‘iểm tương đồng để triệt tiêu, phá»§ nháºn các Ä‘iểm khác biệt cá»§a đối thá»§. Cái mà anh có, tôi cÅ©ng có thì không còn gì khác biệt nữa. Ngoài ra, há» còn táºn dụng các Ä‘iểm khác biệt cá»§a mình để làm lợi thế cạnh tranh.
Như váºy, vấn đỠkhông chỉ dừng lại ở Ä‘iểm khác biệt mà còn phải biết khai thác những Ä‘iểm tương đồng – vốn rất dá»… tìm để triệt tiêu thế mạnh cá»§a đối thá»§. Sá»± kết hợp hài hòa và khôn ngoan giữa hai Ä‘iểm này sẽ Ä‘em lại thành công cho các chiến dịch tiếp thị.