Màu sắc của sản phẩm nói gì?

Tại sao màu Ä‘en được cho là sang trọng? Chúng ta có thể không biết những ẩn ý Ä‘ó, nhÆ°ng có má»™t Ä‘iều chắc chắn là màu sắc Ä‘ã được "gán" cho các sản phẩm tiêu dùng ngay từ khi chúng còn Ä‘ang được "thai nghén". Và sá»± chọn lá»±a này từng xuất hiện từ cái thời mà các chuyên gia marketing vẫn còn chÆ°a ra đời.

Nếu biết rằng việc chọn màu xanh biển cho sản phẩm sữa chua hay màu hồng cho má»™t dòng sản phẩm may mặc má»›i không bao giờ là những quyết định ngẫu hứng, thì có thể tin theo lời Giám đốc Olivier Guillemin của Hiệp há»™i về màu sắc thÆ°Æ¡ng mại của Pháp – nÆ¡i quy tụ những chuyên gia về mỹ học trong công nghiệp và các nhóm thiết kế ứng dụng cho phong cách sống Ä‘Æ°Æ¡ng đại: "Màu sắc là má»™t yếu tố mang má»™t ý nghÄ©a xúc cảm thị giác quan trọng nhất trên mọi sản phẩm có mặt trên thị trường".

Đồng thời, chuyên gia tÆ° vấn về phối màu Alain Chrisment cho biết: "Màu của má»™t sản phẩm chính là thông Ä‘iệp chào mời đầu tiên mà sản phẩm Ä‘ó muốn chuyển tải đến người tiêu dùng, Ä‘iều mà họ sẽ cảm nhận được ngay lập tức".

 

Thế là, tuỳ theo sản phẩm, việc chọn lá»±a màu sắc sẽ giúp gợi lên tính chất của sản phẩm Ä‘ó (ví dụ nhÆ° màu Ä‘en cho cà phê), hoặc dùng để nhắm vào má»™t đối tượng khách hàng đặc biệt và thậm chí để trẻ hoá lại má»™t sản phẩm được khách hàng cho là Ä‘ã lá»—i thời.

Sở thích và màu sắc

Tuỳ theo văn hoá, xứ sở và cả vùng miền mà màu sắc có những giá trị biểu đạt tÆ°Æ¡ng ứng. Trong khi người Anh thường thích màu xanh non của rau cải thì người Pháp cho Ä‘ó là màu của sá»± giả tạo. Má»™t chiếc máy hút bụi màu tím sẽ dá»… dàng được chấp nhận tại Anh, nhÆ°ng tại Ý, Ä‘ó là màu của tang tóc.

Vì thế, để có thể "Ä‘ánh" Ä‘úng vào thị hiếu khách hàng địa phÆ°Æ¡ng, nhà sản xuất Ä‘ôi khi phải thay đổi màu sắc trên cùng má»™t sản phẩm.

Ví dụ, cùng ở Pháp, nhãn hiệu sÆ¡n Ripolin Ä‘ã Æ°u tiên màu xanh cho vùng Alsace, màu vàng nâu tại vùng Bourgogne và màu đỏ tại vùng Provence. Giám đốc Philippe Roaldès của công ty Atelier 3D Couleur chuyên về chọn và phối màu trong kiến trúc và công nghiệp giải thích: "Những sở thích thẩm mỹ khác nhau nói trên thường xuất phát từ nguồn nguyên vật liệu sẵn có tại chá»— mà người dân vùng Ä‘ó dùng để xây cất".

Tuy nhiên, xu hÆ°á»›ng toàn cầu hoá thÆ°Æ¡ng mại hiện nay sẽ giúp các gam màu được chấp nhận má»™t cách thông thoáng hÆ¡n. Hãy tưởng tượng, khi phải bán má»™t sản phẩm ra trên 150 quốc gia khác nhau, nhà sản xuất không thể nào Ä‘a dạng hoá màu sắc cho má»—i má»™t dòng sản phẩm để chiều theo gu người dân của tất cả các quốc gia Ä‘ó được!

Ngoài việc khoanh vùng địa lý để chọn màu cho sản phẩm, việc chọn đối tượng khách hàng mục tiêu cÅ©ng là má»™t trong những chức năng của màu sắc. Các chai nÆ°á»›c khoáng Perrier có màu xanh rất thu hút giá»›i trẻ 18 – 25 tuổi, song khách hàng truyền thống của thÆ°Æ¡ng hiệu này vẫn là lứa tuổi trên dÆ°á»›i 40.

Má»™t cuá»™c nghiên cứu tại Mỹ chứng minh rằng những đối tượng khách hàng có thu nhập cao thường chuá»™ng các màu Ä‘en, xám và xanh thẫm, trong khi những khách hàng trung bình thường thích các tông màu sáng hÆ¡n.

Tuy nhiên, giám đốc Philippe Roaldès cÅ©ng cho biết: "Các màu tÆ°Æ¡i, chói thường làm chúng ta mệt mỏi nhanh, do Ä‘ó chúng chỉ có thể được sá»­ dụng cho các sản phẩm có vòng đời ngắn". Chiếc máy giặt thế nào cÅ©ng có màu trắng. Và các mặt hàng Ä‘iện tá»­ gia dụng, vá»›i nhiều màu sắc Ä‘a dạng khác nhau, chẳng qua cÅ©ng chỉ là kích thích người tiêu dùng phải thường xuyên "lên đời" chúng mà thôi!

Màu của thành công

Hãng Apple luôn cải tiến các sản phẩm iMac của mình vá»›i đủ mọi màu sắc để cuối cùng dừng lại Æ°u tiên ở hai màu Ä‘en và nâu vàng.

Kết quả là hÆ¡n 3 triệu Ä‘Æ¡n vị sản phẩm Ä‘ã được bán hết trên toàn thế giá»›i, bởi lẽ "chiếc máy vi tính, hÆ¡n là má»™t công cụ làm việc, Ä‘ã trở thành má»™t vật trang sức", nhÆ° lời giám đốc Philippe Roaldès phân tích. Và iPod cÅ©ng vậy: ngoài chức năng là má»™t phÆ°Æ¡ng tiện giải trí, nó còn là má»™t sản phẩm thời trang.

Trong lÄ©nh vá»±c ô tô thế giá»›i, màu sắc trÆ°á»›c tiên là để thu hút khách hàng nữ, những quý cô quý bà chuá»™ng xe hÆ¡i. NhÆ°ng khi những đời xe màu hồng, xanh lá, hay vàng chói ra mắt khách hàng, thì sau má»™t thời gian, những chiếc xe vá»›i các gam màu cổ Ä‘iển nhÆ° Ä‘en, trắng, xám… vẫn được bán chạy nhất.

Thế là Ä‘ã có những màu sắc chỉ dùng để "dẫn dụ" khách hàng đến các salon ô tô, và những màu sắc thật sá»± được dùng để "bán được hàng", theo Ä‘úng nghÄ©a của từ này.

Quyền lá»±c của màu sắc

Màu trắng . Đây là màu gợi lên sá»± thanh khiết, an toàn và mát dịu. Màu trắng còn được xem là màu của sá»± vÄ©nh hằng, dài lâu và có thể được sá»­ dụng trong cách bài trí ná»™i thất để hy vọng má»™t sá»± trường tồn.

Từ Ä‘ó, hiển nhiên các nhà thiết kế sẽ không ngần ngại sá»­ dụng màu trắng cho các mặt hàng Ä‘iện máy gia dụng lá»›n, bởi lẽ má»™t vật dụng có màu trắng trông có vẻ nhẹ ra hÆ¡n so vá»›i má»™t vật dụng màu Ä‘en cùng kích cỡ.

NhÆ°ng vẫn có ý kiến cho rằng bản thân màu trắng vốn Ä‘ã mang nhiều ý nghÄ©a trái ngược nhau, tuỳ theo bối cảnh mà nó được sá»­ dụng. Ví dụ nhÆ° đối vá»›i người châu Á, màu trắng lại là màu của tang tóc.

Màu Ä‘en . Đây là má»™t màu của sá»± quý phái lẫn xa xỉ, và khởi thuá»· Ä‘ây là má»™t màu của giá»›i tu sÄ©, biểu hiện sá»± khổ hạnh. NhÆ°ng ngày nay, màu Ä‘en được dùng để nâng giá trị cho sản phẩm. Màu Ä‘en cÅ©ng còn giúp bá»™c lá»™ ra cảm giác trang trọng nên thường được sá»­ dụng trong dòng sản phẩm hi-tech.

Có má»™t câu hỏi nhÆ° sau: Màu Ä‘en, phải chăng còn là má»™t màu của nam giá»›i? Có lẽ dá»±a trên quan Ä‘iểm này mà Coca-Cola Ä‘ã tìm cách dụ quý ông bằng các lon Coca-Cola Zero màu Ä‘en. Hãng giải thích rằng họ muốn sản phẩm này mạnh mẽ và nam tính hÆ¡n các lon Coca "light" khác mà phái đẹp Æ°a chuá»™ng.

Tuy nhiên, không phải lúc nào màu Ä‘en cÅ©ng thành công trong việc chinh phục người tiêu dùng. Chắc hẳn "hậu quả nhãn tiền" của má»™t cuá»™n giấy vệ sinh màu Ä‘en sẽ là kinh khủng nhất! Cho nên trong những bối cảnh nhất định, "màu Ä‘en Ä‘ã gợi lên cho chúng ta cảm giác về cái gì Ä‘ó không sạch sẽ", ông Pascal Roaldès Ä‘ã phân tích nhÆ° vậy.

Màu đỏ . Đây là màu của "má»™t tín hiệu" vì theo lịch sá»­ cho thấy, màu đỏ là màu của chiến tranh và của quyền lá»±c, từng được dành cho các vị hoàng đế ngày trÆ°á»›c và cÅ©ng được gán cho những người có thế lá»±c.

Từ quan Ä‘iểm Ä‘ó mà ngày nay, màu đỏ Ä‘ã được Æ°u tiên dành cho các nhãn hiệu hàng hoá cao cấp, cả cho xe hÆ¡i thể thao. Giám đốc thiết kế hãng Renault khẳng định rằng "dùng màu đỏ sẽ giúp các đường thẳng và các góc cạnh của chiếc xe được bá»™c lá»™ rõ nét hÆ¡n, do Ä‘ó chiếc xe sẽ mang dáng thể thao và mạnh mẽ hÆ¡n khi lăn bánh".

Màu đỏ cÅ©ng biểu tượng cho tốc Ä‘á»™ cao, sá»± năng Ä‘á»™ng, lòng ham muốn và tình yêu. Tuy nhiên, ở má»™t góc Ä‘á»™ khác, màu đỏ còn được xem là màu của sá»± dị biệt.

Màu xanh biển . Đây là màu được người châu Âu, nhất là nam giá»›i, hoan nghênh nhất. Màu xanh biển cÅ©ng mang lại má»™t sá»± nhẹ nhõm và thÆ° thái.

Má»™t nghiên cứu Ä‘ã chứng minh rằng má»™t trang màu xanh biển xuất hiện khi Ä‘ang tải chÆ°Æ¡ng trình trên internet sẽ giúp thời gian chờ trở nên ngắn hÆ¡n, tức góp phần làm "hạ hoả" sá»± nóng ruá»™t của người lÆ°á»›t web.

Tuy nhiên, dường nhÆ° màu xanh biển lại ít thấy xuất hiện trên các quầy hàng, ngoại trừ trường hợp Pepsi. Năm 1996, hãng này Ä‘ã không ngần ngại cho sÆ¡n lại 20 tỉ vỏ lon, 500.000 máy bán hàng tá»± Ä‘á»™ng và 30.000 xe tải giao hàng thành màu xanh biển. Thế là má»™t số tiền lá»›n Ä‘ã được giải ngân chỉ nhằm đạt được má»™t "gam màu Pepsi" riêng, hoàn toàn khác biệt vá»›i màu đỏ của Coca-Cola. Phó giám đốc bán hàng và tiếp thị quốc tế của Pepsi thời Ä‘ó là John Swanhaus giải thích: "Màu xanh mà chúng tôi Ä‘ã chọn là má»™t màu hiện đại và bình yên".

Ngoài ra, phải công nhận rằng trên hết Ä‘ây là màu của sá»±… giải khát! Theo má»™t kết quả thăm dò ý kiến đăng tải vào năm 2003 trên Current Psychology Letters, 48% số người được hỏi cho biết cùng má»™t loại thức uống nhÆ°ng được Ä‘á»±ng trong các ly thuá»· tinh có nhiều màu khác nhau thì chiếc ly màu xanh biển sẽ giúp loại thức uống Ä‘ó trở nên mát lạnh hÆ¡n rất nhiều.

Màu xanh lá . Má»™t thời gian dài trong quá khứ, màu xanh lá được xem nhÆ° "cấm kỵ" vì Ä‘ó từng là màu của ma quá»· vào thời Trung cổ. NhÆ°ng nay, màu này Ä‘ã được chọn khá phổ biến cho các sản phẩm tiêu dùng.

Chúng ta dá»… nhận thấy rằng màu xanh lá biểu trÆ°ng ý nghÄ©a môi trường và Ä‘ã "xâm nhập" được vào nhiều lÄ©nh vá»±c khác nhau nhÆ° thời trang, trang trí, thá»±c phẩm và cả hàng Ä‘iện tá»­ gia dụng. Francoise Serralata, má»™t giám đốc nghiên cứu về kiểu dáng và mẫu mã sản phẩm giải thích: "Khi đối diện vá»›i màu xanh lá, dân cÆ° ná»™i thị sẽ có cảm giác về má»™t không gian thiên nhiên lý tưởng".

Và ngày nay, màu xanh lá còn là mùa xuân, mùa của sá»± đổi má»›i và mang lại sức khoẻ dồi dào. Danone là má»™t trong những hãng đầu tiên nắm bắt được ý nghÄ©a này khi vào năm 1987, sản phẩm sữa lên men Bio (về sau mang tên là Active) của chính hãng Ä‘ã xuất hiện rất xanh tÆ°Æ¡i.

Dù vậy, vẫn còn má»™t số lÄ©nh vá»±c tỏ ra không mặn mà gì vá»›i gam màu xanh này. Ví dụ nhÆ° đối vá»›i các mặt hàng ná»™t thất, tủ giường chẳng hạn, màu xanh lá trở nên phản cảm vá»›i khách hàng.

Và trong lÄ©nh vá»±c xe hÆ¡i cÅ©ng vậy. Hãy thá»­ tưởng tượng nhìn má»™t chiếc xe màu xanh lá thật tÆ°Æ¡i mát Ä‘ang lăn bánh trên đường phố. Có lẽ nó giống má»™t con cóc trong thiên nhiên hÆ¡n! Chính là vì bản thân màu xanh lá Ä‘ã là má»™t màu của thiên nhiên chứ không phải là màu của những tiện nghi vật chất nÆ¡i Ä‘ô thị.

Khi nhà sản xuất phối sai màu!

Dù biết rằng không thể "áp" bất cứ màu sắc nào lên bất cứ sản phẩm nào, nhÆ°ng trên thá»±c tế, thậm chí các chuyên gia về marketing Ä‘ôi lần cÅ©ng Ä‘ã nhìn… lệch hÆ°á»›ng!

Vì vậy má»›i có chuyện vào năm 1994, hãng Nestlé Ä‘ã tung ra sản phẩm sữa chua LC1 được Ä‘óng trong bao bì có màu xám kim loại. Thế là thất bại ngay lập tức! Lý do: người tiêu dùng cứ ngỡ Ä‘ó là má»™t loại… thuốc chữa bệnh chứ không phải là má»™t loại thá»±c phẩm!

TÆ°Æ¡ng tá»±, màu hồng xem ra rất hợp vá»›i thế giá»›i thời trang nhÆ°ng sẽ hoàn toàn bị "loại" nếu được sÆ¡n lên má»™t chiếc ô tô. Nhãn hiệu xe Lancia Ypsilon màu hồng nhạt Ä‘ã bị chê rất nhiều.

Và cuối cùng, có thể kể ra trường hợp của sản phẩm ketchup rất nổi tiếng của Heinz. Các chai ketchup màu xanh lá của hãng Ä‘ã bị thu hồi khỏi các quầy hàng chỉ sau vài tháng được tung ra, vì người tiêu dùng không thể nào "chịu" tưởng tượng ra rằng chai Ä‘á»±ng món xốt cà chua màu đỏ bên trong mà bên ngoài cứ trông nhÆ° là má»™t chai champagne!