Bất cứ ai Ä‘i là m nhiá»u hÆ¡n 1 ngà y Ä‘á»u mắc má»™t sai lầm. Hầu hết má»i ngưá»i chấp nháºn rằng sai lầm là điá»u không thể tránh khá»i nhưng không ai lại muốn chịu trách nhiệm cho sai lầm đó.
Tin tốt là sai lầm, dù lá»›n đến cỡ nà o cÅ©ng không để lại dấu ấn vÄ©nh viá»…n trong sá»± nghiệp cá»§a bạn. Trên thá»±c tế, hầu hết các sai lầm Ä‘á»u góp phần và o việc há»c há»i cá»§a cá nhân và tổ chức, chúng là má»™t phần quan trá»ng cá»§a trải nghiệm và là má»™t Ä‘iá»u kiện tiên quyết cho sá»± đổi má»›i.
Vì váºy đừng lo lắng: nếu bạn phạm phải má»™t sai lầm nà o đó tại nÆ¡i là m việc – và má»™t lần nữa tôi muốn nhắc lại rằng có ai mà không từng phạm sai lầm cÆ¡ chứ? – bạn hoà n toà n có thể sá»a chữa được sai lầm đó và sá» dụng kinh nghiệm đó để há»c há»i và phát triển.
Các chuyên gia nói gì
Theo Paul Schoemaker, giám đốc nghiên cứu Trung tâm đổi má»›i công nghệ Mack trưá»ng đại há»c Wharton Pennysylvania và đồng tác giả cá»§a cuốn sách sắp xuất bản Brilliant Mistakes, hầu hết má»i ngưá»i có xu hướng phản ứng thái quá vá»›i sai lầm cá»§a há». Há» “đưa ra những đánh giá không cân xứng vỠđược và mất vì thế cái mất Ä‘i có vẻ lá»›n hÆ¡n so vá»›i những gì đạt được”, ông giải thÃch.
Kết quả là há» không cưỡng lại được việc che giấu sai lầm cá»§a mình hoặc tháºm chà tệ hÆ¡n là tiếp tục hướng Ä‘i đã được chứng minh là không hiệu quả. “Tư tưởng sai lầm vá» chi phà đã đầu tư” nà y có thể nguy hiểm và tốn kém.
Chấp nháºn sai lầm, há»c há»i từ những sai lầm đó và tiếp tục má»i việc sẽ là tốt hÆ¡n nhiá»u. Schoemaker nói: “Nhìn vá» phÃa trước và lấy tương lai chứ không phải quá khứ là m cÆ¡ sở cho việc đưa ra quyết định”.
Christopher Gergen, giám đốc cá»§a chương trình Sáng kiến lãnh đạo doanh nhân tại trưá»ng đại há»c Duke và đồng tác giả cá»§a cuốn sách Life Entrepreneurs: Ordinary People Creating Extraordinary Lives đồng ý vá»›i ý kiến trên. Äiá»u hữu Ãch nhất bạn có thể là m là “biến sai lầm thà nh má»™t thá»i Ä‘iểm giá trị cá»§a khả năng lãnh đạo” ông nói.
Dưới đây là một và i nguyên tắc hướng dẫn giúp bạn đạt được mục tiêu:
Chấp nháºn và thừa nháºn sai lầm
Äiá»u đầu tiên và quan trá»ng nhất là cần phải rõ rà ng, thẳng thắn và chịu trách vá»›i sai lầm. Äừng cố gắng đổ lá»—i cho ngưá»i khác. Tháºm chà nếu đó là sai lầm cá»§a nhóm, hãy thừa nháºn vai trò cá»§a bạn đối vá»›i sai lầm cá»§a nhóm. Trong trưá»ng hợp có ai đó bị tổn thương, hãy đưa ra lá»i xin lá»—i.
Tuy nhiên đừng xin lá»—i quá nhiá»u hoặc tá» ra quá tá»± vệ. Vấn đỠlà phải hà nh động có định hướng và táºp trung và o tương lai. Là m thế nà o sai lầm cá»§a bạn có thể được khắc phục? Bạn sẽ là m gì khác Ä‘i để có thể tiến lên phÃa trước?
Má»™t khi bạn thừa nháºn sai lầm cá»§a mình thì đã đến lúc khắc phục nó. Khắc phục sai lầm không phải là đưa ra má»™t lá»i xin lá»—i hay má»™t lý do biện há»™ mà là ná»— lá»±c thá»±c sá»± để má»i ngưá»i nhìn nháºn sai lầm đó theo má»™t hướng khác Ä‘i. Những quyết định tồi hoặc quá trình xá» lý sai sót đôi khi dẫn đến những sai lầm nhưng Ä‘iá»u đó không có nghÄ©a là má»i kết quả đầu ra không tốt Ä‘á»u là sai lầm.
Gergen nói rằng Ä‘iá»u quan trá»ng là phải hiểu được Ä‘iá»u gì là ná»™i lá»±c và điá»u gì là ngoại lá»±c, Ä‘iá»u gì trong tầm kiểm soát cá»§a bạn và điá»u gì thì không. Giải thÃch Ä‘iá»u dẫn đến sai lầm má»™t cách không tá»± vệ có thể giúp má»i ngưá»i hiểu rõ hÆ¡n tại sao sai lầm đó lại xảy ra và là m thế nà o để tránh khá»i sai lầm đó trong tương lai.
Thay đổi phương thức
Sai lầm đóng vai trò quan trá»ng trong sá»± phát triển khả năng lãnh đạo. Schoemaker nói: “Loại sai lầm tốt nhất chÃnh là sai lầm mang lại khả năng há»c há»i cao nhưng chi phà thấp”. Nếu sai lầm là kết quả cá»§a má»™t quyết định tồi, hãy giải thÃch vá»›i cấp trên cá»§a bạn và các bên có liên quan vá» việc bạn sẽ là m thế nà o để tránh lặp lại sai lầm tương tá»± như váºy trong tương lai. Bạn phải phản ứng nhanh chóng trước khi má»i ngưá»i đưa ra đánh giá vá» tà i năng và năng lá»±c cá»§a bạn. Gergen nói: “Bạn cần phải Ä‘i trước nó, vượt lên khá»i nó và giải quyết nó”.
Bằng việc chứng minh rằng bạn đã thay đổi từ sai lầm bạn đã mắc phải, bạn tái đảm bảo vá»›i cấp trên, đồng nghiệp và các báo cáo trá»±c tiếp rằng bạn có thể được tin tưởng giao cho những nhiệm vụ hoặc các quyết định quan trá»ng tương đương trong tương lai.
Schoemaker nói: “Nếu bạn phải trả giá cho việc phạm sai lầm thì bạn cần phải có được sá»± há»c há»i”. Äiá»u nà y dá»… dà ng xảy ra trong môi trưá»ng văn hóa doanh nghiệp coi trá»ng việc há»c há»i hÆ¡n là trong môi trưá»ng văn hóa doanh nghiệp coi trá»ng thà nh tÃch và hiệu quả. Trong má»™t môi trưá»ng như váºy, sai lầm thưá»ng được đánh giá khắt khe hÆ¡n. Nhưng cho dù môi trưá»ng văn hóa doanh nghiệp là gì Ä‘i nữa thì bạn cÅ©ng cần phải chỉ ra “là m thế nà o bạn có thể biến sai lầm từ trách nhiệm thà nh tà i sản”, Gergen nói.
Dựa và o mạng lưới hỗ trợ
Má»™t mạng lưới há»— trợ mạnh cÅ©ng có thể giúp đỡ bạn. Gergen nói: “Nghiên cứu cá»§a chúng tôi chỉ ra rằng má»™t mạng lưới há»— trợ mạnh hiệu quả gồm ba yếu tố: mối quan hệ thá»±c sá»± tin tưởng lẫn nhau, sá»± Ä‘a dạng vá» quan Ä‘iểm và mối quan hệ tương há»—”. Hãy há»i má»™t đồng nghiệp hiện thá»i hoặc đồng nghiệp cÅ© hoặc những ngưá»i bên ngoà i tổ chức vá» quan Ä‘iểm cá»§a hỠđối vá»›i sai lầm và điá»u gì há» tin rằng bạn có thể là m để phục hồi sau sai lầm đó. Há» rất có thể có những lá»i khuyên hữu Ãch dà nh cho bạn vá» việc là m thế nà o để khắc phục sai lầm và khôi phục lại danh tiếng cá»§a bạn.
Nỗ lực từ nơi phạm sai lầm
Xây dá»±ng lại niá»m tin có thể rất khó khăn sau khi đã là m sụp đổ. Vấn đỠlà không được để cho sai lầm khiến bạn sợ hãi trải nghiệm. Khi đã phạm sai lầm, hãy để nó ở phÃa sau mà hướng tá»›i tương lai. Nếu nó khiến cho má»i ngưá»i nghi ngá» khả năng cá»§a bạn hãy đưa ra nhiá»u dữ liệu để xây dá»±ng lại niá»m tin cá»§a há».
Hãy nhá»› rằng sai lầm không phải là dấu hiệu cá»§a sá»± yếu kém hoặc sá»± không có khả năng thÃch hợp vá»›i má»™t nhiệm vụ nà o đó, chÃnh sá»± khắc phục và phục hồi từ những sai lầm má»›i minh chứng cho sá»± kiên cưá»ng và sá»± bá»n chÃ. Cả Gergen và Schoemaker Ä‘á»u nhấn mạnh rằng rất nhiá»u ông chá»§ tìm kiếm những ngưá»i nhân viên từng phạm sai lầm và khắc phục và vượt qua nó.
Không phải sai lầm nà o cũng như nhau
Các sai lầm khác nhau vá» mức độ và loại và má»™t số có thể khó khắc phục hÆ¡n so vá»›i các sai lầm khác. Schoemaker lưu ý sai lầm cá»§a nhóm thưá»ng dá»… được khắc phục bởi vì có sá»± phân chia trách nhiệm. Các sai lầm liên quan đến việc phá vỡ lòng tin cá»§a ai đó có thể có háºu quả lâu dà i và sá»± ăn năn hối lá»—i là rất quan trá»ng.
Nếu sai lầm cá»§a bạn khiến cho ai đó mất lòng tin và o bạn hãy tiếp cáºn ngưá»i đó và đưa ra lá»i xin lá»—i chân thà nh. Hãy há»i xem bạn có thể là m gì để khôi phục lại lòng tin cá»§a ngưá»i đó. Nhưng phải kiên nhẫn – cần rất nhiá»u thá»i gian để có thể tha thứ.
Các nguyên tắc phải nhớ
Nên:
– Chịu trách nhiệm đối vá»›i sai lầm.
– Thể hiện rằng bạn đã há»c há»i và sẽ ứng xá» khác Ä‘i trong tương lai sau sai lầm đó.
– Cho thấy rằng bạn có thể đáng tin vá»›i những quyết định quan trá»ng tương tá»± trong tương lai.
Không nên:
– Cố bảo thá»§, tá»± vệ hoặc đổ lá»—i cho ngưá»i khác.
– Phạm phải những sai lầm gây mất lòng tin cá»§a ngưá»i khác – đây là những lá»—i lầm khó khắc phục nhất.
– Ngừng trải nghiệm hoặc trở nên yếm thế trước má»i việc do phạm sai lầm.
Trưá»ng hợp 1: Cấp trên và đồng nghiệp á»§ng há»™ thông cảm giúp thúc đẩy sá»± phục hồi
Là phó giám đốc cá»§a Mạng lưới khoa há»c và sức khá»e môi trưá»ng (SEHN), má»™t trong những trách nhiệm cá»§a Katie Silberman là quản lý đơn xin tà i trợ cá»§a tổ chức phi lợi nhuáºn.
Cuối tháng Tám năm ngoái, Katie láºp ra má»™t lịch ghi lại những ngà y xin tà i trợ quan trá»ng bao gồm cả ngà y tháng tá»›i hạn cá»§a các báo cáo xin tà i trợ hiện tại cÅ©ng như hạn chót để ná»™p lại đơn xin tà i trợ trong tương lai. Và o cuối tháng Má»™t, Kate đã gá»i thư cho má»™t viên chức thuá»™c quỹ tà i trợ tại má»™t trong những quỹ tà i trợ chá»§ chốt cá»§a tổ chức để kiểm tra việc xin tà i trợ cho năm 2010, nghÄ© rằng cô đã là m việc nà y trước thá»i hạn.
Nhưng ngưá»i nà y trả lá»i rằng hạn chót xin tà i trợ cá»§a năm 2010 đã hết. Katie thá»±c sá»± sốc. Trên lịch cá»§a cô hạn chót là tháng Ba – đó là thá»i Ä‘iểm má»™t báo cáo cá»§a việc xin tà i trợ cho năm 2009 tá»›i hạn và Katie cho rằng há» sẽ nói đến việc xin tà i trợ lại sau thá»i Ä‘iểm đó. SEHN cần quỹ tà i trợ đó để có thể hoạt động trong năm. Katie nói: “Äể mất má»™t nhà tà i trợ trong môi trưá»ng nà y không phải chỉ là tồi tệ mà nó là cả má»™t thảm há»a”.
Hóa ra là má»—i tháng Má»™t luôn có ngưá»i tại SEHN gá»i cho nhân viên quỹ tà i trợ để thảo luáºn vá» chu kì tà i trợ cá»§a năm. Katie không biết vá» cuá»™c há»p không chÃnh thức nà y nhưng trách nhiệm cá»§a cô là phải biết mối quan hệ tà i trợ và o và ra và để đảm bảo rằng tổ chức luôn có cÆ¡ há»™i được tà i trợ lá»›n nhất.
Katie ngay láºp tức gá»i cho cấp trên, giải thÃch sai lầm cá»§a mình và đỠxuất ý kiến vá» việc là m thế nà o há» có thể đảm bảo nguồn ngân sách tà i trợ má»›i để đảm bảo tổ chức có thể hoạt động. Bởi vì cô đã thẳng thắn thừa nháºn sai sót và hà nh động ngay láºp tức, cô và các đồng nghiệp còn lại trong SEHN Ä‘á»u há»— trợ, á»§ng há»™ lẫn nhau, cùng nhau hợp sức và là m tất cả những gì há» có thể.
Viên chức cá»§a quỹ tà i trợ đó cho Katie biết rằng còn má»™t hạn chót nữa và o tháng Năm để xin tà i trợ từ má»™t hoạt động tà i trợ khác và vì váºy SEHN đã quyết định đệ trình má»™t ý tưởng cho má»™t dá»± án má»›i được hình thà nh từ lần xin hụt tà i trợ đó. Katie rất lạc quan rằng há» sẽ được tà i trợ.
Dù Katie cảm thấy rằng cô đã phạm má»™t sai lầm to lá»›n nhưng cô cÅ©ng há»c há»i được từ sai lầm đó. Cuốn lịch ghi hạn chót cá»§a cô bây giá» cÅ©ng bao gồm những những hạn chót và các cuá»™c há»p “không chÃnh thức” ngoà i những ngà y cố định do các nhà tà i trợ đưa ra.
Trưá»ng hợp 2: Äừng đổ lá»—i cho ná»n kinh tế, hãy thay đổi cách là m việc cá»§a bạn
Trong cuối những năm 1990, Christopher Gergen, má»™t trong những chuyên gia nói trên, đồng thà nh láºp Smarthinking.com, má»™t dịch vụ gia sư trá»±c tuyến cho sinh viên đại há»c và phổ thông. Christopher và các cá»™ng sá»± đã huy động lượt vốn đầu tiên và o mùa xuân năm 1999. Công ty phát triển nhanh chóng: và o đầu năm 2000 có 30 nhân viên và đã sẵn sà ng hoạt động.
Trong vòng sáu tuần thanh toán vá»›i ngân hà ng, Christopher và đồng sá»± cá»§a mình đã phải đối mặt vá»›i má»™t trong những sai lầm lá»›n nhất cuá»™c Ä‘á»i há». Giống như nhiá»u ngưá»i khác, há» không thể dá»± Ä‘oán trước được bong bóng kinh tế và đẩy công ty và bản thân há» và o tình thế nguy hiểm.
Christopher đã có kinh nghiệm trước đó vá»›i các công ty phải đối mặt vá»›i thá»i Ä‘iểm khó khăn và đã chứng kiến các nhà lãnh đạo trốn đằng sau cánh cá»a văn phòng đóng kÃn. Ông và đồng nghiệp đã sá» dụng má»™t phương pháp khác. Há» táºp hợp toà n bá»™ nhân viên cùng nhau và giải thÃch Ä‘iá»u gì cần là m để cứu công ty. Nhấn mạnh rằng há» không thể là m Ä‘iá»u đó má»™t mình, hỠđã là m rõ vá»›i má»—i ngưá»i vá» má»i việc và vai trò há» cần là m.
Mặc dù mùa xuân và hè đó há» phải cố gắng chống chá»i để hoạt động nhưng đến mùa thu và đông há» lại có thể huy động động 5 triệu đôla. Mặc dù Christopher có thể dá»… dà ng đổ lá»—i cho ná»n kinh tế vì những Ä‘iá»u đã xảy ra, ông lại nháºn lấy toà n bá»™ trách nhiệm để đưa công ty đến được vá»›i má»™t vị thế má»›i.
Ông nói: “Ngoại cảnh không nằm trong tầm kiểm soát cá»§a chúng ta nhưng chúng ta có khả năng xoay sở để vượt qua nó”. Quan trá»ng nhất là ông há»c há»i được từ sai lầm đó và bắt đầu áp dụng nhiá»u biện pháp nguyên tắc hÆ¡n vá»›i luồng tiá»n.
Kết quả cá»§a việc ông và ngưá»i đồng sáng láºp đã ứng phó vá»›i thảm há»a như thế nà o là công ty đã tồn tại được và ngà y cà ng phát triển. Công ty vừa kỉ niệm 11 năm thà nh láºp và đã vượt qua cuá»™c suy thoái gần đây vá»›i Ãt tổn hại nhất.
– Bà i viết cá»§a Amy Gallo trên Harvard Business Publishing –
nguồn: tuanvietnam.net
