Má»i hợp đồng nhượng quyá»n Ä‘á»u bao gồm nhiá»u Ä‘iá»u khoản nhằm bảo vệ các quyá»n sở hữu trí tuệ, các sáng chế, bí quyết kinh doanh. Có nhiá»u hợp đồng lại thất bại do không chỉ ra được má»™t cách thức Ä‘úng đắn nhằm bảo vệ má»™t thứ được coi là tài sản quý giá nhất đối vá»›i má»i doanh nghiệp – Ä‘ó chính là các bí máºt thương mại.
Xét trong bối cảnh cá»§a nghành công nghiệp nhượng quyá»n, tháºt rất cần thiết cho cả bên nhượng quyá»n và bên nháºn quyá»n hiểu thế nào là má»™t bí máºt thương mại, tại sao việc bảo vệ bí máºt thương mại lại trở nên quan trá»ng, sá»± bảo vệ Ä‘ó có thể thất bại ra sao và những ná»— lá»±c cần thiết để giúp đảm bảo việc bảo vệ những bí máºt thương mại trong nghành kinh doanh này nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh cá»§a hệ thống nhượng quyá»n.
Bí máºt thương mại:
Má»™t bí máºt thương mại được định nghÄ©a chung như là má»™t dạng thông tin mà các thông tin này có thể tạo ra cho ngưá»i nắm giữ chúng má»™t lợi thế cạnh tranh nhất định, do váºy thông tin này sẽ được giữ bí máºt và ngưá»i khác sẽ không biết gì vá» thông tin này và bí máºt thương mại chính là đối tượng cá»§a những ná»— lá»±c thiết thá»±c nhằm duy trì tính bí máºt cá»§a nó trong bất kì hoàn cảnh nào.
Tại sao việc bảo vệ bí máºt thương mại lại quan trá»ng?
Những bí máºt thương mại có thể mang lại má»™t lợi thế canh tranh cho má»™t doanh nghiệp miá»…n là các đối thá»§ không thể biết gì vá» chúng. Vì váºy, không giống bằng sáng chế, chỉ có giá trị đến 20 năm sau khi thông tin này Ä‘ã được phổ biến rá»™ng rãi, ngược lại, má»™t bí máºt thương mại có thể còn giá trị để mang lại má»™t lợi thế cạnh tranh lâu dài hÆ¡n sau khi má»™t bằng sáng chế Ä‘ã hết hiệu lá»±c. Thí dụ, nếu công thức cho Coco-Cola Ä‘ã được cấp bằng sáng chế thay vì được xác nháºn như là má»™t bí máºt thương mại thì bằng sáng chế này chắc chắn Ä‘ã hết hiệu lá»±c từ lâu, mặt khác, vá»›i má»™t lợi thế cạnh tranh, Coco-Cola và nghành kinh doanh nước giải khát cá»§a thương hiệu này Ä‘ã được ỵêu thích hÆ¡n 100 năm qua.
Làm sao việc bảo vệ bí máºt thương mại có thể thất bại:
Việc bảo vệ bí máºt thương mại có thể thất bại nếu ngưá»i sở hữu không sá» dụng các biện pháp đỠphòng thiết thá»±c nhằm ngăn ngừa việc tiết lá»™ thông tin hay nếu thông tin này bị sá» dụng má»™t cách tá»± do hay bị”ăn cắp“bởi má»™t ngưá»i khác, và sau Ä‘ó ngưá»i này lại tiết lá»™ thông tin Ä‘ó.
Những gợi ý:
Nhấn mạnh tầm quan trá»ng cá»§a bí máºt thương mại đối vá»›i má»™t hệ thống chuyển nhượng cÅ©ng như nguy cÆ¡ bị thất bại khi má»™t ngưá»i có liên quan đến nhượng quyá»n Ä‘ã không có những biện pháp đỠphòng hợp lí nhằm bảo vệ bí máºt, má»™t Ä‘iá»u mà cả bên nhượng quyá»n và bên nháºn quyá»n cần lưu ý Ä‘ó là há» nên có những hành động nhằm bảo vệ những bí máºt thương mại trong hệ thống nhượng quyá»n. Mưá»i gợi ý dưới Ä‘ây sẽ giúp đảm bảo những thông tin được giữ bí máºt và độc quyá»n trong việc bảo vệ bí máºt thương mại:
Thứ 1: Xác định rõ những bí máºt thương mại cá»§a bên nhượng quyá»n trong hợp đồng chuyển nhượng, ví dụ, ”Trong tài liệu Ä‘ã sá» dụng, thuáºt ngữ “bí máºt thương mại” nghÄ©a là không giá»›i hạn bất cứ thông tin nào, bao gồm như sách hướng dẫn, hợp đồng, dữliệu khách hàng, dữ liệu cung cấp, dữ liệu tài chính, danh sách giá mặt hàng, kiến thức, phương pháp, kÄ© thuáºt, quá trình, biên soạn tài liệu, công thức, chương trình hay các chi tiết khác mà có liên quan đến hoạt động nhượng quyá»n và sản phẩm hay dịch vụ, sản phẩm”.
Thứ 2: Äặc biệt chỉ rõ trong hợp đồng nhượng quyá»n rằng bất cứ chi tiết nào đại diện cho bí máºt thương mại cá»§a ngưá»i nhượng quyá»n Ä‘á»u được cấp giấy phép cho ngưá»i nháºn quyá»n hay khi được bán Ä‘i.
Thứ 3: Äặc biệt chỉ rõ trong hợp đồng nhượng quyá»n rằng ngưá»i nháºn quyá»n không được phép “ăn cắp”, biên soạn sai hay tháo rá»i bất cứ chi tiết nào đại diện cho những bí máºt thương mại được cấp bằng.
Thứ 4: yêu cầu bên nháºn quyá»n không được xâm phạm bất kỳ bí máºt thương mại nào thuá»™c hệ thống cÅ© và không được sá» dụng bất kỳ bí máºt nào trong các bí máºt Ä‘ó vào công việc nhượng quyá»n hiện tại.
Thứ 5: Nhấn mạnh tầm quan trá»ng cá»§a việc đảm bảo tính bí máºt cá»§a các bí máºt thương mại, buá»™c bên nháºn quyá»n phải thừa nháºn các bí máºt thương mại mà anh ta sá» dụng nháºn được từ bên nhượng quyá»n giúp anh ta có má»™t lợi thế cạnh tranh nhất định so vá»›i đối thá»§ cạnh tranh.
Thứ 6: Trong hợp đồng nhượng quyá»n nên có những Ä‘iá»u khoản chi tiết, rõ ràng như: nghiêm cấm bên nháºn quyá»n chuyển giao, công bố bất kỳ thông tin, tài liệu, hay bài viết nào có liên quan đến hệ thống nhượng quyá»n khi chưa có sá»± kiểm duyệt cá»§a bên nhượng quyá»n.
Thứ 7: Trong hợp đồng nhượng quyá»n cần quy định rõ, trong trưá»ng hợp bên nháºn quyá»n muốn cắt hợp đồng thì phải trao trả ngay má»i thông tin tài liệu vá» bí máºt thương mại cá»§a bên nhượng quyá»n, và tất cả các thông tin tài liệu liên quan đến những bí máºt thương mại cá»§a bên nhượng quyá»n, buá»™c bên nhượng quyá»n phải thừa nháºn rằng há» không còn quan tâm gì đến những bí máºt thương mại cá»§a bên nhượng quyá»n.
Thứ 8: Trong cuốn sách hướng dẫn sá» dụng nên có những chỉ dẫn chi tiết cho việc bảo vệ bí máºt thương mại, bao gồm: giá»›i hạn quyá»n sá» dụng bí máºt thương mại đối vá»›i nhân viên, những ngưá»i cần những thông tin căn bản để hoàn thành công việc cá»§a há», khóa tất cả văn phòng, tá»§ dữ liệu hay phòng lưu trữ, nÆ¡i mà thông tin bí máºt có thể được tìm thấy, cung cấp các chú giải và biện pháp thích hợp đối vá»›i tất cả bí máºt thương mại; giá»›i hạn việc sá» dụng các thiết bị copy hay máy quét và máy vi tính; cài đặt máºt khẩu cho tất cả máy tính và cài máºt mã cho tất cả phương tiện liên lạc bằng Ä‘iện tá» có chứa các dữ liệu liên quan đến bí máºt thương mại.
Thứ 9: Yêu cầu má»i nhân viên cá»§a ngưá»i nháºn quyá»n, những ngưá»i có thể sá» dụng bí máºt thương mại từ bên nhượng quyá»n phải chấp hành theo má»™t hợp đồng thuê, bao gồm những Ä‘iá»u khoản không được tiết lá»™, hợp đồng giao kèo có giá»›i hạn và chú ý những yêu cầu trong việc tuyển dụng nhân viên sau này.
Thứ 10: Yêu cầu ngưá»i nháºn quyá»n thá»±c hiện các buổi há»p thưá»ng xuyên vá»›i nhân viên nhằm hướng dẫn cÅ©ng như chỉ cho há» thấy rõ trách nhiệm cá»§a ho trong việc gìn giữ những bí máºt thương mại cá»§a bên nháºn quyá»n. Bên nháºn quyá»n cÅ©ng nên thá»±c hiện các buổi nói chuyện vá» việc cắt đứt hợp đồng vá»›i bất kì nhân viên nghỉ việc và yêu cầu há» thừa nháºn dưới dạng văn bản các bổn pháºn cá»§a hỠđối vá»›i công ty sau khi nghỉ việc.
Khi công nghệ và tài sản tri thức trở nên quan trá»ng trong thế giá»›i chúng ta, các bên nhượng quyá»n cần phải nhìn lại hợp đồng nhượng quyá»n cá»§a há», và bên nháºn quyá»n cần phải xem xét lại cách thức quản lí công việc kinh doanh cá»§a há» nhằm cam Ä‘oan rằng há» Ä‘ang bảo vệ những bí máºt thương mại trong hệ thống nhượng quyá»n.