Hãy bảo vệ doanh nghiệp cá»§a bạn bằng cách làm quen vá»›i những phương cách lừa đảo ngày càng tinh vi hÆ¡n mà hiện nay các doanh nghiệp Ä‘ang là nạn nhân
Chúng liên lạc vá»›i bạn qua Ä‘iện thoại, fax và email. Chúng chuẩn bị sẵn hoá đơn cho bạn thanh toán, có sẵn dịch vụ để bạn đặt và các há»™p thư để thu tiá»n cá»§a bạn. Bá»n lừa đảo hiện đại nghÄ© ra đủ má»i thứ: Thứ duy nhất ngăn há» lấy tiá»n cá»§a bạn là sá»± cảnh giác cao độ thưá»ng xuyên cá»§a bạn.
Những hình thức lừa đảo nào là phổ biến nhất hiện nay? Từ các khoản thanh toán lố cao hÆ¡n giá hàng bán mà cần hoàn tiá»n lại đến những yêu cầu bán doanh nghiệp cá»§a bạn, các phương pháp tiếp cáºn “tinh vi” sau Ä‘ây Ä‘ã qua mặt ngay cả các doanh nghiệp vô cùng tháºn trá»ng.
Trò lừa đảo yêu cầu trả tiá»n gá»i hàng trước “nặng ná»”:
“Ngay khi ngưá»i trá»±c tổng Ä‘ài TTY bảo tôi rằng có cuá»™c gá»i từ Nigeria, trong khi ngưá»i phụ nữ gá»i cho tôi bảo tôi giữ máy, tôi biết có cái gì Ä‘ó xảy ra,” ông Bruce Webber cá»§a Công ty dát ná»n nhà Webber ở Mapple, Heights, Ohio nhá»› lại. Ông Weber Ä‘ã nháºn được nhiá»u cuá»™c gá»i từ những ngưá»i trá»±c tổng Ä‘ài TTY, là những ngưá»i làm để giúp đỡ những ngưá»i có vấn đỠvá» thính giác. Lần này, là má»™t cuá»™c gá»i cá»§a má»™t phụ nữ muốn đặt mua Ä‘á lát cho má»™t nhà thỠở Alaska. Nhưng khi cô ta bảo ông đợi máy má»™t chút để cố gá»i email cho ông, thì Webber than phiá»n vá»›i ngưá»i trá»±c tổng Ä‘ài vì phải đợi lâu.
“Tôi không chắc là cô ta có cố tình làm Ä‘iá»u Ä‘ó hay không hay chỉ buá»™t miệng nói ra … vì thưá»ng thì há» không nói cho bạn biết há» gá»i từ Ä‘âu đến, nhưng cô ta lại nói cho tôi biết”, Webber nói, ông Ä‘ã Ä‘á»c tạp chí chuyên ngành dát ná»n nhà và biết là những kiểu lừa đảo như thế Ä‘ang xảy ra. Mục Ä‘ích dùng ngưá»i trá»±c tổng Ä‘ài TTY là để cho ngưá»i ta không thể lần ra đựơc cuá»™c gá»i đến từ Ä‘âu và có lẽ cÅ©ng để khÆ¡i gợi sá»± thương cảm cá»§a nạn nhân, ngưá»i mà tin rằng há» Ä‘ang gíup đỡ ngưá»i có vấn đỠvá» thính giác. Và khi Webber bảo ngưá»i trá»±c tổng Ä‘ài rằng ông không nghÄ© rằng cuá»™c gá»i từ nước ngoài, thì ngưá»i gá»i nghe lá»m đựơc và nhanh chóng gác máy. Cô ta không bao giá» gá»i lại.
“Äó là kiểu lừa đảo yêu cầu trả tiá»n gá»i hàng trước”, Eric Appleby, giám đốc tiếp thị và bán hàng Ä‘iện tá» cá»§a CÔng ty Ohio Valley Flooring ở Cincinnati, giải thích, ông nghe đựơc những vụ lừa đảo này qua nhiá»u đồng nghiệp. “HỠđưa cho ngưá»i bán lẻ hai thẻ tín dụng, cả hai Ä‘á»u còn giá trị và được chấp nháºn thanh toán. DÄ© nhiên, sau Ä‘ó bạn phát hiện ra Ä‘ó là các số tín dụng bị Ä‘ánh cắp. Kế Ä‘ó, hỠđặt mua những món hàng to nặng để đặt vấn đỠphí gá»i hàng và yêu cầu bạn trả phí gá»i hàng trước vào má»™t thùng thư ở má»™t nÆ¡i rất xa,”, Appleby giải thích, và nói thêm rằng chúng thưá»ng chá»n đặt mua những món hàng đặc biệt mà thưá»ng làm cho công ty bán hàng rất khó bán , vì váºy nhiá»u khả năng công ty sẽ thanh toán trước hoá đơn phí gá»i hàng đối vá»›i những đơn hàng đặc biệt lá»›n.
Kiểu lừa đảo lấy tiá»n gá»i hàng trứơc thông qua TTY được các công ty kinh doanh gá»—, những ngưá»i buôn bán đồ đạc trong nhà và các doanh nghiệp khác mà bán những mặt hàng to nặng dẫn đến phí gá»i hàng cao báo cáo lên các văn phòng quản lý doanh nghiệp ở các ngành nghá» khác nhau.
Lá»i khuyên: Äừng gá»i bất kỳ sản phẩm nào cho ngưá»i mua hàng nào yêu cầu trả tiá»n gá»i hàng trước trừ khi bạn Ä‘ã làm ăn vá»›i công ty cá»§a há» trước Ä‘ó hoặc bạn có thể xác minh tính hợp pháp cá»§a phương pháp thanh toán cá»§a công ty Ä‘ó.
Kiểu thanh toán cao hÆ¡n giá trị hàng đặt mua:
Äối vá»›i David Resenbaum cá»§a Công ty Real Time Computer Services ở Armonk, New York, phương pháp tiếp cáºn trá»±c tiếp vá»›i khách hàng là chìa khóa cá»§a sá»± thành công trong nghá» tư vấn vá» máy tính. “Chúng tôi xây dá»±ng mối quan hệ và có má»™t mức độ tin tưởng đối vá»›i hầu hết khách hàng cá»§a mình “, Rosenbaum nói, ông tháºm chí chấp nháºn cả má»™t số ít khách hàng quen mà trước Ä‘ây có vấn đỠvá» lưu lượng tiá»n mặt.
Chính vì cái tính tin ngưá»i này mà cách Ä‘ây nhiá»u năm Ä‘ã làm cho Rosenbaum mất cảnh giác vá»›i má»™t công ty Ä‘óng tại Alabama, công ty này Ä‘ã đặt mua phần má»m máy tính cá»§a công ty Resenbaum và gá»i séc thanh tóan tiá»n. Bởi vì công ty này trả lố hÆ¡n tổng giá trị phần má»m máy tính được đặt mua hàng trăm Ä‘ôla, nên Rosenbaum Ä‘ã gá»i lại má»™t tấm séc vá»›i yêu cầu trả lại phần chênh lệch. Sau Ä‘ó không lâu ông má»›i phát hiện ra rằng tấm séc mà công ty ná» dùng để trả tiá»n là từ má»™t tài khoản mà Ä‘ã bị Ä‘óng nhiá»u năm trước Ä‘ó.
“Tôi Ä‘ã không ngần ngại gá»i số phần má»m máy tính, nhưng ngòai số phần má»m Ä‘ó, chúng còn lừa lấy cả tiá»n cá»§a chúng tôi nữa”, Rosenbeum nói, sau Ä‘ó ông Ä‘ã đưa ra má»™t chính sách má»›i là gá»i trả lại ngay láºp tức tấm séc nào trả lố trị giá hàng hóa đặt mua và chưa được chuyển thành tiá»n mặt, và yêu cầu séc thanh tóan vá»›i số tiá»n Ä‘úng vá»›i gía trị hàng hóa đặt mua.
Mánh khóe lừa đảo bằng việc thanh tóan cao hÆ¡n giá trị hàng đặt mua không những có thể làm cho bá»n lừa đảo lấy được số hàng chúng đặt mà còn cả khá»an trả phần chênh lệch, nếu như ngưá»i bán hành động quá nhanh trứơc khi kiểm tra chắc chắn là tấm séc có giá trị thanh tóan. Những kẻ lừa đảo theo cách này sẽ thưá»ng nhấn mạnh yêu cầu cần hàng gấp, hối thúc tháºt nhanh làm cho bạn bị ảnh hưởng, không suy xét được thiệt hÆ¡n và Ä‘úng đắn.
Lá»i khuyên: An tòan thì tốt hÆ¡n phải hối tiếc. Không bao giá» gá»i hàng hay trả lại tiá»n cho má»™t ngưá»i mua nào mà bạn má»›i biết lần đầu cho đến khi nào séc thanh tóan cá»§a hỠđưôc ngân hàng chấp nháºn thanh toán.
Lừa đảo bằng cách định giá doanh nghiệp:
“Có công ty nào Ä‘ó gá»i fax đến há»i xem bạn có muốn bán doanh nghiệp cá»§a bạn không,” Sue McConnell, giám đốc bá»™ pháºn PR cá»§a Văn phòng quản lý doanh nghiệp tốt hÆ¡n Cleveland, nói. “Nếu bạn muốn bán doanh nghiệp cá»§a bạn, há» quả quyết chắc chắn là há» sẽ tìm ngưá»i mua mà quan tâm đến doanh nghiệp cá»§a bạn. Bạn gá»i fax lại, và há» gá»i ngưá»i đến nói chuyện vá»›i bạn. Sau Ä‘ó, bạn sẽ trả trước hàng ngàn Ä‘ôla để nhá» hỠđịnh giá xem doanh nghiệp cá»§a bạn Ä‘áng giá bao nhiêu. Sau khi bạn trả tiá»n, há» biến mất.” McConnell giải thích, văn phòng cá»§a McConnell Ä‘ã đưa ra cảnh cáo đến các phương tiện truyá»n thông địa phương và trên website cá»§a há» sau khi kiểu lừa đảo này được các chá»§ doanh nghiệp ở các vùng khác mà Ä‘ã bị lừa thông báo.
Theo lá»i cảnh cáo đưa ra từ Văn phòng quản lý doanh nghiệp tốt hÆ¡n Cleveland thì:”Tổ chức Secret Service Ä‘ang Ä‘iá»u tra những khiếu nại cá»§a các chá»§ doanh nghiệp hi vá»ng là bán được doanh nghiệp cá»§a mình rằng là há» Ä‘ã bị lừa trả trước phí định giá doanh nghiệp cho công ty Global [Business Acquisition. Má»™t khi phí Ä‘ã được trả, công ty Global không màng đến việc há»— trợ ngưá»i bán tìm ngưá»i mua nữa. Mặc dù công ty Global hứa sẽ hòan trả lại tiá»n khi có yêu cầu, nhưng các nạn nhân muốn lấy lại tiá»n thì hoặc là bị từ chối hoặc là phát hiện ra rằng số Ä‘iện thá»ai Ä‘ã bị cắt.”
Lá»i khuyên: Hãy suy nghÄ© tháºt kỹ lưởng trước khi theo Ä‘uổi những yêu cầu bán doanh nghiệp cá»§a bạn. Luôn luôn kiểm tra lý lịch cá»§a má»™t công ty trước khi trả tiá»n trứơc cho bất kỳ dịch vụ nào.
Kiểu lừa đảo bằng cách yêu cầu làm danh bạ và quấy rối:
“Cùng má»™t lúc, há» gá»i cho tôi liên tục 6 lần và la hét tôi”, Lorraine Price, giám đốc bá»™ pháºn tiếp tân cá»§a Công ty McCune Audio Video Lighting ở Anaheim, California nhá»› lại. Những cuá»™c gá»i dai dẳng này tiếp sau má»™t cuá»™c trò chuyện trên Ä‘iện thá»ai cá»§a chá»§ cá»§a bà vá»›i má»™t đại diện bán hàng cá»§a CÔng ty Central Com Marketing Inc., ngưá»i Ä‘ã bảo ông chá»§ cá»§a cô là danh sách danh bạ có tên công ty sắp sá»a hết hạn và ông cần làm cái má»›i. Vì chưa nắm được nhiá»u thông tin, nên ông chá»§ cá»§a cô ban đầu Ä‘ã đồng ý vá»›i lá»i yêu cầu Ä‘ó. Tuy nhiên, khi hóa đơn yêu cầu thanh tóan vá»›i số tiá»n 489.99 Ä‘ôla gá»i đến, thì Ä‘ó là cuốn danh bạ mà cả ông chá»§ cá»§a Price và Price chưa bao giá» nghe tá»›i.
“Há» Ä‘ã nói dối rằng chúng tôi Ä‘ã làm má»›i cái gì Ä‘ó, nhưng chúng tôi bảo chúng tôi chưa bao giá» nghe nói đến, hoặc thấy, danh bạ cá»§a há»”, Price giải thích, bà chưa bao giỠđược gá»i bản copy cái gá»i là danh bạ hiện có ngay cảkhi bà yêu cầu há» gá»i.
“Tôi gá»i trả lại hóa đơn và giải thích rằng chúng tôi không quan tâm đến dịch vụ cá»§a há»”, Price nói thêm, mà sau Ä‘ó bà Ä‘ã nháºn được vô số các cuá»™c gá»i trong má»™t vài tháng sau Ä‘ó từ công ty Central Com. Price cho biết là bà Ä‘ã liên lạc vá»›i FTC và Văn phòng quản lý doanh nghịêp tốt hÆ¡n ở địa phương cá»§a công ty bà, Văn phòng quản lý Ä‘ã liên lạc qua mail vá»›i công ty Central Com và yêu cầu há» tìm cách giải quyết vấn đỠnày. Sau Ä‘ó Văn phòng quản lýtiếp tục theo dõi chuyện này và đảm bảo vá»›i Price là bà sẽ không bao giá» nghe vá» công ty Ä‘ó nữa. Sau Ä‘ó, sau khi tá»± thá»±c hiện hàng lá»at những cuá»™c tìm kiếm thông tin trên internet, Price nói” Tôi Ä‘ã tìm thấy nhiá»u thông báo vá» sá»± lừa đảo cá»§a công ty Central Com.”
Khái niệm hóa đơn giả Ä‘ã rá»™ lên trong những năm gần Ä‘ây. Sá»± tràn ngáºp các danh bạ hiện đại – được in ra, trên internet và chép trong CD – là nhân tố góp phần làm cho những kẻ lừa đảo đăng ký thành láºp doanh nghiệp nhưng không bao giá» có tên trong danh bạ. Äể né luáºt, có tin má»™t số doanh nghiệp sẽ in – nhưng không bao giá» phát – lựơng ít á»i các bản sao cá»§a má»™t danh bạ để có cái đưa ra cho thấy há» cÅ©ng có cố gắng làm.
Lá»i khuyên: Äiá»u cốt yếu là, nếu bạn không thấy má»™t danh bạ trước Ä‘ó và không thể xác minh là danh bạ Ä‘ó có tháºt sá»± được chuyển đến cho bạn không, thì cách khôn ngoan là bạn tránh xa bất cứ lá»i chào má»i nào kiểu như váºy.
Trò lừa đảo bán không gian ảo:
Hầu hết các ngành nghá» Ä‘á»u có các kiểu lừa đảo vốn có cá»§a chúng. Trong nhiá»u năm, ngành công nghiệp xe hÆ¡i Ä‘ã qua sá» dụng bị lừa đảo nhiá»u nhất. Tuy nhiên, ngày nay nhiá»u ngành khác cÅ©ng bị lừa đảo trong chính ngành Ä‘ó.
Ví dụ, trong ngành bán hàng bằng máy bán hàng tá»± động, việc lừa đảo phổ biến đến ná»—i nó mang cái tên: trò lừa đảo bán không gian ảo. “Trong ngành này, nếu bạn có được má»™t vài địa Ä‘iểm kinh doanh tốt, bạn có thể kiếm sống được. Äó chính là cÆ¡ sở cá»§a các kế há»ach lừa đảo bán không gian ảo dá»±a vào”, má»™t chuyên gia trong ngành đồng thá»i là tổng biên táºp tá» báo ThÆ¡i báo chuyên ngành bán hàng bằng máy bán hàng tá»± động, ông Tim Stanford nói. “Những công ty cố gắng thuyết phục bạn trả 30,000 Ä‘ôla để mua máy bán hàng tá»± động và há» sẽ tìm cho bạn những địa Ä‘iểm kinh doanh tốt và sắp đặt má»i thứ cho bạn. Sau Ä‘ó há» biến mất.”
Vào năm 1987, Beverly Bowers phát hiện mình là nạn nhân cá»§a má»™t kế há»ach lừa đảo bán không gian ảo. “Tôi mua trá»n gói má»™t máy bán hàng tá»± động cá»§a má»™t công ty mà sau Ä‘ó tôi phát hiện ra là công ty lừa đảo bán không gian ảo.” Bowers nói, hiện tại bà là chá»§ công ty Blue Moose Locators ở Cincinnati. “Tôi Ä‘ã mua cái máy bán hàng tá»± động vá»›i giá gấp 3 lần so vá»›i giá thá»±c cá»§a nó và vá» cÆ¡ bản là tôi Ä‘ã mất sạch tiá»n vào vụ này”.
“Nhưng tôi Ä‘ã gặp may và tìm được má»™t vài địa Ä‘iểm kinh doanh tốt cho mình và sau cùng hồi phục lại và công việc kinh doanh trôi chảy.”, Bowers nói thêm, bà Ä‘ã thành láºp nên má»™t doanh nghiệp bán hàng bằng máy bán hàng tá»± động và Ä‘iá»u hành nó trong 20 nămtrước khi bán nó Ä‘i và bắt đầu nghá» cung cấp địa Ä‘iểm kinh doanh để giúp các doanh nghiệp khác tìm được những địa Ä‘iểm kinh doanh tốt nhất để bán hàng bằng máy bán hàng tá»± động. Äáng tiếc là nhiá»u ngưá»i không tháo vát, xoay sở được như Bowers và thay vào Ä‘ó là cuối cùng lại lún sâu vào nợ nần vá»›i hàng ngàn Ä‘ôla chi cho các máy bán hàng – mà há» Ä‘ã trả tiá»n quá cao để mua – và không có địa Ä‘iểm kinh doanh tốt để đặt các máy bán hàng Ä‘ó cÅ©ng như không có sá»± hướng dẫn nào từ những ngưá»i cung cấp máy mà Ä‘ã hứa hẹn cho há» cả thế giá»›i, nhưng sau Ä‘ó biến mất.
Lá»i khuyên: nếu ngành bán hàng bằng máy tá»± động là ngành mà bạn quan tâm, hãy tá»± nghiên cứu và liên hệ vá»›i những công ty mà bạn Ä‘ã nghiên cứu cẩn tháºn. Và hãy cảnh giác vá»›i những quảng cáo địa phương rao bán những máy bán hàng tá»± động má»›i mà cung cấp các số Ä‘iện thá»ai gá»i không phải trả tiá»n và cÆ¡ há»™i kiếm được “lợi nhuáºn khổng lồ”.
Cho dù bạn Ä‘ang gặp phải hóa đơn giả hay yêu cầu trả tiá»n gá»i hàng trước, dừng lại má»™t bước trứơc trước bá»n lừa đảo mang tính quyết định đối vá»›i các chá»§ doanh nghiệp. Äể làm Ä‘iá»u này có nghÄ©a là phải tháºt tháºn trá»ng khi nháºn được fax, Ä‘iện thá»ai, hay đơn đặt hàng và những chào má»i mua hàng qua email cÅ©ng như phải chắc là bạn nắm được tiá»n trong tay trước khi gá»i hàng hay cung cấp dịch vụ cá»§a bạn. Trên hết, hãy tin vào linh cảm cá»§a bạn: nếu cái gì Ä‘ó nghe có vẻ được được giống như tháºt, thì thông thưá»ng là Ä‘úng như thế.
Rich Mintzer
Rich Mintzer là má»™t nhà báo tá»± do và là tác giả cá»§a nhiá»u sách vá» kinh doanh. Ông sống cùng vá»›i gia Ä‘ình ở Mt. Kisco thuá»™c New York, cách New York 30 dặm vá» phía bắc.